Patates Kavurma

Patates kavurma

İbrahim, geçenlerde, “Hasan Abi, her konuda yazmışsın” deyince, şakayla karışık “Evet, bir yemek tarifi yazmadığım kaldı” dedim.

Sonra kendi kendime, “Sahi niye yazmıyorum ki?” dedim. Mutfakla arası iyi olan biri olarak, pekala yemek tarifi yazabilirim. Kaldı ki işin jargonunu da seviyorum: “Gıdım, tutam, diş, çentik, kararında, aldığı kadar, kulak memesi, pembeleşme vs. Karar verdim yemek tarifi yazacağım … da … ne yazsam? En kolayından başlayayım dedim. Gerçi mutfak işinde “en kolay” diye bir tabir yok(muş); tepemde ustam olsa şimdiye tavanın kıçını kafama yemiştim. Öyle değil mi? Yazmanın ki yemek yapmaya çok benzetirim, kolayı var mı ki yemeğin de olsun? Misal; “Evladım kolayından başla, küçük küçük hikayeler yaz” diyen bir “bileni” Çehov çarpmaz mı? Çarpar. Öyleyse cümleyi şöyle düzelteyim: Yapımına en çok muktedir olduğum yemeğin tarifiyle başlayayım: 

Patates Kavurma (Dikkat, kızartma değil):

Yöre: Maraş/Elbistan

Ustam: Annem/Ablalarım

Malzemeler: Patates, soğan, sıvı yağ, salça, yeşil biber, tuz, kırmızı pul biber ve reyhan

Hazırlanışı:

Patatesler haşlanır. (Bu cümle kimi yemek kitaplarında şu şekil(sizlik)de geçer: “İrice patatesler bir kazanda, suyla kaynatılır.” Bu tür, okura, aşçıya, dile, patatese, suya ve kazana  hakaret cümlelerden mümkün mertebe uzak duracağım; kaldı ki lafın hepsi zeki insana anlatılmaz, o yüzden kısaca ve öz “patatesler haşlanır” demekle yetindim.) Haşlanmış patatesler, soğuk sudan geçirilir. Akabinde soyulur ve bir tencerede/kapta ezilir. Ezme işi mühim; zira patateslerin iyice un ufak edilmesi icap eder. Bunun için mutfağınızda bir Patates Ezeceği yoksa çatal kullanabilirsiniz ama Patates Ezeceği varsa işiniz çok daha kolay olur; diyordum ki aklıma ne geldi:

[Yine geçenlerde Önder, “Koca Dağlar Deviren “Liberal” G**ler” adlı çift yıldızlı makalesinde mevzuya “Hemen şunu belirtmek isterim; tarihsel ve evrensel anlamıyla Türkiye’de liberal yoktur.” cümlesiyle çivileme dalış yaptığından bu yana, aldı beni bir düşünce. “E, o zaman” deyip kendi kendime “biz bizim liberallere ne demeliyiz?” “Liboş” diyemem zira cins ayrımına dayalı bir adlandırma. Daha faziletli bir isim bulmak lazım. Emrah’ın yeni çıkacak “Yüzler” adlı romanını kendi aramızda konuşurken Erdem, “Umarım, korsanı çıkar” dediğinde, meseleyi bir birine bağlayıverdim. Ben artık bizim liberallere “Korsan Liberal” diyeceğim. Altbaşlık da hazır “Aslı tükendi korsanı Türkiye’de.” Lafın ucu kaçmasın, bütün bunlar, “haşlamış patatesleri Patates Ezeceği’yle ezin” demek isterken aklıma üşüştü. Yine kafamı meşgul eden ve bugüne kadar hakkında tek cümle kurmadığım AKP-Korsan Liberal flörtünü de çözmüş oldum. “Buldum” dedim “Vallahi de buldum!” Bu bizim Korsan Liberaller AKP’ye türbanlı-türbansız, vadeli-vadesiz, faizli-faizsiz, destek sundular ya, kesinlikle haşlanmış patatesin Patates Ezeceği karşısındaki tavrı sergilemiş oldular. Soru şu: Alet neden delikli? Muhtemel yanıt: Karşı direnci azaltmak için. Yani? Yanisi şu: Patates, tepesinde Ezeceği gördüğü an evvela direnişe geçer sonra bakar ki tepede delikler var, hemen alt hücrelere haber salar “Arkadaşlar, hazır olun! Özgürlük alanları keşfettik; oralara yönelip, onları genişletmeye çalışacağız.” Sonra hızla, biraz da tepeden gelen güçle, bu “özgürlük alanlarına” hücum başlar; sonuç mu? Malum, püre. Mühendis, muhtemelen böyle kurgulamamıştır ama işin sosyal alandaki karşılığı bu olsa gerek.]

Neyse, iyice ezilmiş Korsan Liberaller pardon patatesler bekletilirken, bir tavada sos hazırlanır. Sos için soğan ve biberler ince ince doğranır. Sıvı yağa önce soğan, daha sonra biber ve son olarak da salça konur, kıvama gelinceye kadar kızartılır. Hazırlanan sos, patateslere iyice yedirilir. Yedirme esnasında miktarında tuz, kırmızı pul biber ve reyhan da katılır. Patates Kavurma hazır.

Oldukça pratik olan bu yemek, çayla yenebildiği gibi, (kış günleri) turşuyla da çok güzel gider. Eğer kilo sorunu yoksa yanına mayonez de koyabilirsiniz fakat hardalı denemeyin, ben denedim çok kötü oldu. Çocukluğumun yemeği olan Patates Kavurma hem tam hem de “halb-fabrikat”tır.

Maraş/ Elbistan usulü İçli Kömbe’nin ve İçli Köfte’nin içi de aynen böyle hazırlanır. İçli Köfte’yi (şimdi) değil ama İçli Kömbe’yi “bonus” babında kısaca tarif edeyim. Hazır pizza hamurunu yorgan-döşek yapıp arasına da “Patates Kavurma” koyarsanız en sağlamından İçli Kömbe yapmış olursunuz. Kömbe’yi fırına vermeden üstüne yoğurt sürer ve bıçakla dilimlerseniz hem pişmesi hem de piştikten sonra servisi kolay olur. 

[Okura özel ara not: Murat, sen İngiltere’de bu salık verdiğim hazır pizza hamurunu boşuna arama; bulamazsın. Biz, Biraderle Derby’nin bütün Sainsbury’s’lerini gezdik fakat la ilahe. En son, gençten bir İngiliz çalışan “unla suyu karıştırırsın olur biter” dediğinde utanıp, aramayı kestik. Fakat İngiliz unu fena değilmiş yaptığım(ız) ev hamuru oldukça lezzetli oldu. Önder, sana bir şey diyemiyorum; başının çaresine bak. Memlekettekiler ise ne yapacağını biliyordur: Hazır hamur, arasına iç!]

Şimdi diyorum ki! 

Hadi bakalım mutfağa. Söz, bulaşıkları ben yıkayacağım. 

Hasan Sever

Zürih, 10 Mart 2011

(Kahveyi taşırdık, iyi mi!)

Çok önemli dipnot: Bakmayın haşlanmış patatesleri Korsan Liberaller’e benzettiğime; benimki tamamen muharrir densizliği. Kıta Avrupası eğer kıta olabilmişse bu yekten patatesin marifetidir. Bizler nasıl bulgur üzerinden buğday tanesine pervaneysek, bir Avrupalının midesi de patates kökündedir. Korsan Liberaller, değil bir kıtayı doyurmak, serçenin kursağını bile dolduramazlar. 

Patates ve bulgura duyduğum en derin saygıyla, arz ederim!

Not: Bu yazı daha önce e-hayelet.net sitesinde yayınlanmıştır. Yazıda ismi geçen şahıslar e-hayalet üyeleridir.