# Yıldız mı? Tanımlanamayan Yürüyen Cisim mi?

- Bağlantı: https://hasansever.org/2021/07/02/yildiz-mi-tanimlanamayan-yuruyen-cisim-mi/
- Yayımlanma: 2021-07-02T07:00:57+02:00
- Yazar: hasever

**Takdim**

Merak ediyorum, acaba hangi cümleyle işe başlamıştır? Derimin rengini sevmiyorum
ya da derim biraz daha açık renkli olsun mu demiştir? Ya da, kestirmeden, ben beyaz
adamdan da beyaz olmak istiyorum mu demiştir? Doğrusu, aklımı ve fantezi dünyamı
zorlamama rağmen o anları, ilk sahneyi yani, bir türlü kuramıyorum beynimde.

Bir insan nasıl bu kadar kendinden nefret eder? Bir insan nasıl genleriyle bu kadar
kavgalı olur? Bir insan nasıl bu kadar kompleksi bir bünyede taşır? Anlayamıyorum.
Ya o doktorlara ne demeli? Hipokrat yemini etmiş, insana eziyet çektirmeyeceğine
dair ant etmiş insanlar neden bir şey demediler? Ya aileden… Annesi mesele “Evladım
bizim tenimizin bir günahı yok” demedi mi hiç? Ya dostları, dostu var mıydı ki acaba?
Yapımcıları, tekelleri ve o “hayran” kitlesini hiç yazmıyorum. Dünyanın gözü önünde
bir insan bütün maddi olanaklarına rağmen acı çekti, ve yine acı çekti, kimsesiz
ve mutsuz öldü. Şimdi bütün televizyon kanallarında belgeseller dönüyor onun hakkında.
O bir _sıtar_ ve daha ziyade Tanımlanamayan Yürüyen Cisim olarak tanımlanmadan çekip
gitti. Gittiği yerde bir tasnif var mıdır bilemem. Ama kuvvetle muhtemeldir ki ne
geldiği ne de terk ettiği yeri bilebildi. 

Perde…

**Sahne**

Elvis Presley ile yükselmeye başlayan Rock’n Roll, 68 cephesine çarpınca planda 
olmadığı halde yağmur oldu ve daha ziyade Rock olarak yağmaya başladı. Özellikle
70’li yıllara damgasını vuran kimi efsane gruplar işte bu çarpışmanın ürünüdürler.
Köken itibariyle ele alındığında Elvis, tuzu kuru bir zengin çocuğu profili sergiliyor,
dünyaya dair meselelere hiç bulaşmıyordu. Müziğin eğlence kısmını oluşturan bir 
cephede, daha ziyade geniş ve genç kitlelerin hayranlığına mazhar oluyordu. ABD’li
müzik yapımcıları, ki onlar aslında müzik sektörünün her şeyidirler, Elvis ile madeni
bulduklarını düşünürken dönen havanın şaşkınlığını ve çaresizliğini epey bir süre
yaşamak zorunda kaldılar. 

Bir radyo eğlencesiyle başlayan macera evvela Beatles adlı bir İngiliz grubunu, 
o da yetmedi o grubun beyni olan John Winston Lennon’ı ortaya çıkardığında kantarın
topuzu bir hayli kaçmış bulunuyordu. Lennon’ın özellikle Vietnam savaşına karşı 
yürüttüğü politik kampanya hem savaş tüccarlarını hem de o tüccarların hükümet halleri
olan siyasetçileri derinden sarstı. Zaten çok sürmedi Lennon, ABD’ye özgü bir öldürme
tarzıyla bir suikasta kurban edildi. Beatles’ın açtığı yolda ya da o kulvarda diyelim,
Pink Floyd, Rolling Stong, Deep Purpel ve Led Zeppelin sahne aldığında artık 80’
li yıllara gelinmişti.

68 Dalgasının hız kestiği ve son dalgaların hüzünlü bir şekilde kapitalizmin kıyılarında
köpük olup bittiği bir dönemde, bir önceki dönemin müzik çeşitliliğine ve derinliğine
tezat bir müzik türü piyasalara pompalanmaya başlandı. Gruplar dağılmış, müzisyenler
enstrümanlarını kılıflarına sokmuş, politik söylem ve yönelimler bozkıra savrulmuş
bir toz hortumu misali doğrultusuz kalmışken sahneye çıkan müziğin adı Pop olarak
lanse edildi. Pop dendiğine aldanmamak lazım, aslında Elvis’in bıraktığı yerden 
devam edilmeye başlanmıştı. Aradan geçen yıllar kimileri için kabus, kimileri içinse
bir rüyaydı. Nerede dinlediğinize göre değişen bir şarkı. Tıpkı yaşam gibi.

Yeni dönemin Elvis’i, maaile müzik yapan Jackson’ların küçük Michael’ıydı… Küçük
Michael ilk sahnesinde kara derili, sevimli ve 11 yaşında bir oğlancıktı. Sonra 
büyüdü ve aileden ayrıldı. İlk solo çalışmasını 1979 yılında piyasaya sürdü ama 
şöhret 1982 yılının sonunda piyasaya çıkardığı Thriller albümüyle geldi. Ve hikaye
akmaya başladı… İroniktir, Michael’ın meşhurluk ötesine denk gelen dönemde piyasa
çıkardığı Bad albümü ve aynı isimli parçası, manadan uzak, bir “kötüyüm, kötüsün,
kötü” fiil çekiminden başka hiçbir şeydi ama piyasaların kalitesizliğine ve (yaratılmak
istenen) kitlelilerin sığlığına çok yakışıyordu. Mucize başarılmıştı!

Bir hikayeden imkansızları çıkarırsanız geriye gerçekler yani hayatın kendisi kalır.
Ve aslında bir hikayede imkansız(lar) yoktur. Yaşama dair olan her şeyin bir sebebi
ve elbette ki bir planlayıcısı vardır. Kavşak burasıdır işte… Metafizik ile materyalizm
burada ayrışır. Kara derili Michael bunu bildi mi bilemem ama hikayesi tamamen dünyaya
dairdi ve mucize kabilinde hiçbir şey ortada görünmüyordu. Oynatıldı, oynadı ve 
sahneden alındı. Neo-Libaralizmin Fridman ile sahne aldığı kapitalist dünyanın, 
onların deyimiyle, starı, Michael olmuştu. Bunun Michael olması elbette ki bir plan
dahilinde olmuştu ama söylendiği gibi meselenin Michael’ın kabiliyetiyle en ufak
bir ilintisi yoktu. Kaldı ki planın kendisi kabiliyet düşmanlığı üzerine bina edilmişti.

Bir şeye açıklık getireyim. 70’li yılların politik mesajlı Rock grupları her ne 
kadar alternatif bir duruş sergiliyorlardıysa da tamamen bir sistem karşıtlığı içindeydiler
denemez. Pop kadar olmasa da yapımcıların elinde bir meta olarak kullanılmaktan 
kendilerini kurtaramıyorlardı. Zaten, çoğunun diyelim, bu yönlü ahım şahım bir duruşu
da olmamıştır. Yine de Rock grupları ve müzisyenleri kendi başlarına birer ürün 
ve müzik endüstrisinin birer kalemiydiler. Bu halleriyle bile bir kişilik ve duruşa
sahiptiler. Pop müziğinde ise müzik ve müzisyen(!) pazarlamanın bir parçasıdır. 
Yani o, kendi başına bir ürün dahi değil, pazarlanacak olan ürünün promosyonu durumundadır.

Michael ile başlayan “geçmişten öç alma, geleceği heba etme” hareketi, kapitalizmin“
non stop tüketim” sloganıyla paralel günümüze kadar gelmiş bulunuyor. Bu vesileyle
hikayenin günümüzdeki tezahürüne de dokunmuş olayım. Bir insanın dinlediği müzik
beyin kıvrımlarının çokluğuyla paraleldir. Ruhsal bir derinlik istiyorsanız beyninizi
çok sesli müziğe yatırmak zorundasınız. Bu da çok değil 20’li yaşlarda gelişimini/
gelişmemişliğini tamamlar. Bu yüzdendir ki kırkından sonra müzik dinleyicisi olunmaz.
70’li yılların kalabalık gruplarından sahneden taşan müzik, her ne kadar yüksek 
voltajlı bir gitar sesi olarak kulağa çalınsa da, içinde piyanodan, kemana; flütten
davula kadar bir çeşitlilik barındırıyordu. Ve bu gruplar müziklerinin mecrasına
uygun en nihayetinde orkestralarla birleşme konserlerine kadar vardırdılar işi. 
Bu çokluk Michael furyasıyla birlikte tekliğe ve o teklik de günümüzün metalik sesli
Tekno’suna kadar evrildi. Daha ne kadar budanır bilemem. Ama elde çok fazla nota
kalmadığını söyleyebilirim. Bu tek seslilik sadece üretildiği(!) iddia edilen müzik
ile sınırlı kalmadı, şarkıcıların (star diyorlar onlara) isimlerine de yansıdı. 
Bu yüzdendir ki Michael’ın yerel mümessilleri genelde tek kelimelik isimlerden ibarettirler.

**Son Perde**

Michael, Elvis’in izinde yürüme işini o kadar içselleştirdi ki teninden, şeklinden
ve en nihayetinde sağlığından oldu. Elvis de buna benzer bir hikaye anlatmıştı. 
Bir şansla tabi… Çünkü o beyazdı. Onun sıkıntısı renginde değil kilolarında ve ilaç
bağımlılığındaydı ama özde ikisi de aynı boşluğu ve hiçliği yaşadılar. Neverland’lerde
birer Nobody olarak tamamladılar ömürlerini. Arkalarından ağlayan gençleri gördükçe
içim parçalanıyor, Michael’a methiye düzen ve “gençliğimizi de aldı gitti diyenlerin”
gençliğinden ise esaslı bir şekilde şüphe ediyorum… Ve gerçekten anlamakta zorluk
çekiyorum… Her şeyiyle kavgalı ve şehri vücuduyla dahi sulh içinde olamayan birinin
sahnesi nasıl izlenir. Sahne dediğimiz, ki bir sirk değilse, genellikle insanların
işgal ettiği bir yerdir, insanlar sahnede acaba neyi gördüklerini düşünüyorlardı?

 Işık…

**Hasan Sever**

**Zürih, 1-3 Temmuz 2009 **