# Anneniz size rüşvetin kötü bi’şey olduğunu söylemedi mi?

- Bağlantı: https://hasansever.org/2024/03/01/anneniz-size-rusvetin-kotu-bisey-oldugunu-soylemedi-mi/
- Yayımlanma: 2024-03-01T07:00:36+01:00
- Yazar: hasever

_“Biz bu şehri nasıl bu hale getirmişiz, nasıl zarar vermişiz?”_

Bu sözler, 29 Mayıs 1453 tarihinde İstanbul’u fetheden Genç Mehmet’e ait. Fatih’in
üzüntüsü bu kadarla da sınırlı değil; tarihçiler, yakılan, yıkılan, yağmalanan ve
sokaksız kalan şehrin cesetlerle dolduğunu gören padişahın gözyaşı döktüğünü de 
not ederler.

Aradan çok zaman geçti. Fatih’in alıp, “Tepe, tepe kullanın” dediği yedi tepeli 
şehir, neredeyse hep bir yağmayla yüz yüze kaldı. Fatih’i yanlış mı anladılar yoksa
hiç mi anlamadılar bilinmez ama, İstanbul’u anlamadıkları kesin. Üstelik o kadar
anlamdılar ki, ne vakit halka hizmet aşkıyla tutuşsalar, yangınlarını boğaz sırtlarında
söndürdüler. O kadar çok yangın, o kadar çok enkaz yarattılar ki, Fatih, şehrini
bir de şimdi görecek olsa, muhtemeldir, yine atını sulara sürecek; fakat bu sefer
geri dönmeyecektir:

_“Siz bu memleketi nasıl bu hale getirdiniz, nasıl zarar verdiniz?”

*

Ortaokul ve liseyi parasız yatılı okuduğum, Ankara Atatürk Lisesi’nde bir de paralı
yatılılar vardı. Bu isimlendirmeler hangi akla hizmet (kör göze parmak) yapılmış
bilmiyorum ama, parasızlar gerçekten parasız, paralılar da hakikaten paralıydılar;
en azından biz parasızlara oranla. Paralı yatılı öğrencilerin nüfusunu oluşturan
esaslı bir kütle yurt dışında çalışan işçi ailelerin çocuklarıydılar. Ebeveynler,
çocuklarını, “ecnebi” tedrisattan mı kaçırmışlardı yoksa memlekette daha parlak 
bir gelecek mi görmüşlerdi bilemiyorum ama, çoğu geldiği Avrupa’nın havasını üstünde
taşır, saflıkları ve hesapsız para harcamalarıyla biz “yerliler”i şaşkına çevirirlerdi.

Ersan da onlardan biriydi. Her daim arkaya taralı saçları, ayna karşısında geçirdiği
saatleri ve topu ayağına aldığında sadece rakip oyuncuları değil, kendi takım arkadaşlarını
da perişan eden topla oynama sevdalısı bir “Fransız”dı. Bir gün benden yardım istedi.
Dönemin sonu yaklaşmış, her şey son sınavlara kalmıştı. Bu sefer de matematikten
hatırı sayılı not alamazsa, el mahkum, Fransa’ya zayıf bir matematik götürecekti.“
Tamam” dedim. Karşılığında bana köfte ekmek ısmarlayacaktı. Verilen sözler tutuldu.
Hafta sonu eve çıktım. Abdinpaşa’da gecekonduda oturuyorduk. Başarımı annemle de
paylaştım. Divanda yan yana oturmuş sohbet ediyorduk. Annem _Şerfe Xanim_ birden
ciddileşip,

“Hasan’ko” dedi, “sen rüşvet mi aldın?”

O yaşta böyle tarif edemesem de, gülümsemem yüzümde kırılmıştı. Annemin duvarına
çarpan “başarı hikayem” tuzla buz olmuş, ayaklarımızın dibinde uzanan yolluğun üzerinde
paramparça duruyordu.

*

Fatih’in “torunları” (değil Fatih’e torun, atına tırnak olamazlar) mekan İstanbul’da,
arsa alıp verir, para sayma makinelerine ihtiyaç duyacak kadar çok paralar üleşir,
külçe külçe altınları memleket aşkıyla eritir haberleri ortalığa saçılınca, her 
rüşvet vakasında aklıma gelen, belki de aklımdan hiç çıkmayan bu anımı hatırladım.
Ve kendimi, yine, o kadim merakla baş başa buldum:

Sahi ya, anneniz size rüşvetin kötü bi’şey olduğunu söylemedi mi?

**Hasan Sever
 
Zürih, 26 Ocak 2014
 Son Güncelleme: Zürih, 29 Şubat 2024

---

![](https://hasansever.org/wp-content/uploads/2024/03/1986-AAL-Ankara-500x371.jpeg)

Manşet fotoğrafının tamamı. Ankara Atatürk Lisesi bahçesi, yıl 1986.
Soldan sağa:
Ağabeyim Aziz Sever, yeğenim Doğu Sever ve ben.

**Fotoğrafın Hikayesi:****
 

 
Aziz ağabeyim benim gibi parasız yatılı ve üst devremdi.
AAL’nin gördüğü en zeki matematik öğrencilerindendi. ODTÜ elektrik elektroniği kazanıp,
şeref öğrencisi olarak mezun oldu. Şimdi üst düzey yönetici mühendislik yapıyor.
Cep telefonlarınızın sinyallerinde emeği var.

Doğu, üstadımız, yıllar sonra AAL’nin yatılı bölümü kapatılıp okul anadolu lisesine
çevrilince, bizim yatakhaneleri sınıf olarak gördü. Peşinden Mülkiye’de iktisat 
okudu. Hesap uzmanlığının Cemal Süreya mesleği olduğu zamanlarda hesap uzmanlığı
yaptı. Ülkenin kurumlarının tarumar edilme arifesinde _“Çekildi izzet ü ikbâl ile
bâb-ı hükûmetten*”_

Yolunuz buraya düştüğüne göre beni az buçuk biliyorsunuzdur.

Hikayenin özü şu: _Şerfe Xanim_‘ın öğüdü hep kulağımızdaydı…

---

 *Namık Kemal, Hürriyet Kasidesi. _“Görüp ahkâm-ı asrı münharif sıdk u selâmetden_
_Çekildik izzet ü ikbâl ile bâb-ı hükûmetten …”_