# Hasan Sever ile Çocukluğun Gölgesi üzerine söyleşi – Video

- Bağlantı: https://hasansever.org/2025/09/06/hasan-sever-ile-cocuklugun-golgesi-uzerine-soylesi-video/
- Yayımlanma: 2025-09-06T13:31:28+02:00
- Yazar: hasever

2 Mart 2025 Pazar günü, İsviçre’nin Zürih kentinde, Ahmet’in (Pektaş) kolaylaştırıcılığında
Mozaik Kütüphane’nin lokalinde “Çocukluğun Gölgesi” söyleşisi düzenlenmiştir. Söyleşi
daha önce sosyal medya hesaplarımda peyderpey yayınlanmıştı. Burada o bölümleri 
bir araya getirip söyleşiyi tek parça olarak yayınlıyoruz. Söyleşinin tümünü dinlemeye
zamanı olmayanlar için birkaç bölümün yazılı çözümlemesini ayrıca ilginize sunuyoruz.

İyi okumalar, iyi dinlemeler.

***

İran sinemasının duayeni Abbas Kiyarüstemi bir söyleşide ‘Dünyaya bir çocuğun gözüyle
bakmaya çalışıyorum’ der. Onun da hikayelerinde genellikle çocuklar vardır ve  bazı
hikayeleri tam da çocuklar üzerindedir. Yeri gelmişken belirteyim, İran sinemasından
çok beslendim. Bu vesileyle onu yaratanlara şükranlarımı bildireyim. 
  Çocukluk
bizim tek vatanımız. Öyle düşünüyorum. Çocukluğum Maraş’ın Elbistan ilçesine bağlı
Yoğunsöğüt köyünde geçti. Kırsal, Kürt ve Alevi bir köy. Bozkır köyü. Çocukluğuma
dair hep güzel şeyler hatırlıyorum. Yokluk yoksulluğun olduğu bir yer. Çocukluğun
Gölgesi bütün gıdasını 78-79 yılındaki o köyden aldı. O zaman 8 yaşındaydım. Çocukluğun
Gölgesi birer kurmaca karakter olan  Ayşe ve Hasan’ın romanı ve onların gözüyle 
yazıldı. 

***

Devrimci öncüllerimin o coğrafyaya geldiğinde söyledikleri ve beni çok etkileyen
cümle şuydu. Bunu devrimciler ilk kez Halto ile karşılaştıklarında söylediler:

“Maraş tapu kadastrodan geliyoruz, buranın haritasını yeniden yapacağız.”

Burasını çok etkileyici bulurum kendi adımdan. Çünkü devrimcilik biraz da yeni bir
harita çıkarmaktır. Eveti benim öncülerim o bölgeye geldiler. Haritayı yenilemek,
yeniden çizmek, insanları o haritada haritanın ait oldukları yerlerine yerleştirmek
istediler ama gün itibariyle galiba başaramadık.

 Başaramamış olmamız onun, o çabaların boşa verildiği anlamına gelmiyor. Önce bunu
belirtmiş olayım. Dedim ki siyasal haritayı değiştiremedik acaba edebi olarak o 
bölgeyi haritaya yeniden alabilir miyizdi.

Bu roman onların çabalarının devamı olarak yazılmış olsun. Öyle kabul edin lütfen.

Şimdi Yüzbaşı ile devrimcilerin, Hasanlar’ın arasında geçen konuşmaya gelelim. Konu
yıkmak. Ama neyi yıkmak? Konu insan ise bence insan yıkıldıktan sonra yeniden yapılamıyor.
İnsanın yıkılmaması lazım. Yeni insanı ortaya çıkarmak eski insanı yıkmakla olmuyor.
Çünkü insanı, maneviyatını yıktığın zaman o güne kadarki birikimlerini de yıkmış
oluyorsun.Dünkü insanı bugünden koparamayız. Bugünkü insanı dünden koparamayız. 
Yarınki insanı bugünden koparamayız. Yani koparmaya, yıkıma gitmememiz lazım. Yıkım
beraberinde o devrimin de yıkımını getirir diye korkuyorum. Bu yüzden çubuğu biraz
Yüzbaşı’dan yana bükmüş oldum. Naçizane ben de Yüzbaşı’ya yakın düşünüyorum

***

Amcaoğlu Kalender memlekette yaşıyor. 100 koyunu var ve her gün dağda. Kalender 
bana sürekli fotoğraf çekip gönderdi. Kendisinden rica ederdim, şu açıdan şurayı
çek gönder derdim, yapardı. Roman beslenmemi o fotoğraflarla yaptım. Bir gün Kalender
bana şöyle söyledi: “Hasan abi sen burada değilsin değil mi?” Uzaktayken detaylara
daha çok hakim oluyorsun. Demek istiyor ki unutmadın mı, bu kadar detayı nereden
hatırlıyorsun? Unutmadım ama öte yandan elimizin altında teknoloji de var. Örneğin
Google Earth var, başka dijital haritalar var. Bu açıdan biz şimdiki edebiyatçılar
öncekilere nazaran çok daha şanslıyız.

Merak ederdim acaba Yaşar Kemal İnce Memed’i nasıl yazdı? Lisede okudum. Derdim 
ki büyük bir olasılıkla Yaşar Kemal’in duvarında koskocaman bir harita var. O haritada
bir sürü yer işaretlidir: Hamide, Osmaniye, Payas, Toroslar, Binboğalar… Hatta İnce
Mehmet eylem yaptıktan sonra Pazarcık tarafına falan kaçar orada çobanlık yapardı.
Yıllar sonra öğrendim ki Yaşar Kemal doğup büyüdüğü bölgeyi yazmış, o kadar detayı
bilmesinin esbabı mucibesi bu. Yani bir el uzatma mesafesindeki hikayeleri yazabiliyorsun.
Yüzyıllık Yalnızlık’ta Marques doğduğu kasabayı yazdı. Yarım saat uzaklıktaki denizi
bulduklarında bayram ettiler. Halbuki bir taş atımlığı mesafedir söz konusu olan.
Ama o zaman her taraf vahşi ormanlık, yol yok yolak yok. Hem sonra Anna Karenina’da
Tolstoy kendini de yazdı…

***

Benim bütün romanlarımda Nazım Hikmet yer alır. Sonuçta bu bir kurmaca, fantezi.
Yüzbaşı da o bölgenin Nazım Hikmeti. Evet, yani nasıl  bütün coğrafyanın bir Nazım
Hikmeti varsa Yüzbaşı da o bölgenin Nazım Hikmeti ve bunların yollarının bir yerde
kesişmiş olması, tabii  belirteyim Yüzbaşı fiktif bir karakter, güzel. Keşke böyle
bir şey olsaydı. Karşılaşsalardı. Birbirlerini çok severlerdi.

***

**Hasan Sever ile Çocukluğun Gölgesi üzerine söyleşi.
 
Kolaylaştırıcı: Ahmet Pektaş


Zürih, 2 Mart 2025
