{"id":1818,"date":"2020-11-20T08:00:00","date_gmt":"2020-11-20T07:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/hasansever.org\/?p=1818"},"modified":"2020-11-20T08:00:00","modified_gmt":"2020-11-20T07:00:00","slug":"dag-deviren","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hasansever.org\/?p=1818","title":{"rendered":"Da\u011f Deviren"},"content":{"rendered":"\n

“Bir \u015feyler oldu; hava duruldu, bulutlar uzak k\u00f6\u015felere \u00e7ekildi. C\u0131z\u0131rt\u0131yla \u00e7eken radyomuz tek sesli, tek nefesli birinin eline ge\u00e7ti. Babam, bu birini \u00e7ok sevmi\u015fti. Pil bitecek diye t\u00fcrk\u00fclerden k\u0131san ki\u015fi, bu adam\u0131n her program\u0131n\u0131 hem de k\u00f6\u015fe bucak dinler oldu. Sanki piller bedavaya gelmi\u015fti. Sadece babam de\u011fil, b\u00fct\u00fcn b\u00fcy\u00fckler c\u00fcmb\u00fcr cemaat bu adam\u0131 dinliyordu.<\/em>“<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Bir 13 Eyl\u00fcl Hikayesi…<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nerede bir d\u00fcz ta\u015f g\u00f6rsek, \u00fczerine HK yaz\u0131yorduk. Asker bizi yakalarsa -ki o asker da\u011f tepe bizi g\u00f6zetliyordu- savunmam\u0131z haz\u0131rd\u0131; HK\u2019nin bir arkada\u015f\u0131n ad ve soyad\u0131n\u0131n ba\u015f harfleri oldu\u011funu s\u00f6yleyecektik. Ve \u015fansa bak\u0131n ki vaziyete uyan bir arkada\u015f\u0131m\u0131z her durumda i\u00e7imizde bulunuyordu.<\/p>\n\n\n\n

Bir \u015feyler oldu; hava duruldu, bulutlar uzak k\u00f6\u015felere \u00e7ekildi. C\u0131z\u0131rt\u0131yla \u00e7eken radyomuz tek sesli, tek nefesli birinin eline ge\u00e7ti. Babam, bu birini \u00e7ok sevmi\u015fti. Pil bitecek diye t\u00fcrk\u00fclerden k\u0131san ki\u015fi, bu adam\u0131n her program\u0131n\u0131 hem de k\u00f6\u015fe bucak dinler oldu. Sanki piller bedavaya gelmi\u015fti. Sadece babam de\u011fil, b\u00fct\u00fcn b\u00fcy\u00fckler c\u00fcmb\u00fcr cemaat bu adam\u0131 dinliyordu.<\/p>\n\n\n\n

Nerede bir d\u00fcz ta\u015f g\u00f6rsek, \u00fczerine HK yaz\u0131yorduk. Asker bizi yakalarsa -ki o asker da\u011f tepe bizi g\u00f6zetliyordu- savunmam\u0131z haz\u0131rd\u0131; HK\u2019nin bir arkada\u015f\u0131n ad ve soyad\u0131n\u0131n ba\u015f harfleri oldu\u011funu s\u00f6yleyecektik.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

\u00c7ok ge\u00e7meden cemseler gelip gitmeye ba\u015flad\u0131. Cemseler k\u00f6y\u00fcm\u00fcze varmadan, nas\u0131l ve ne \u015fekilde bilmiyorum, haberi var\u0131yordu. Gelenin ad\u0131 m\u00fcfrezeydi. M\u00fcfreze geliyor dendi mi k\u00f6y\u00fcn \u201cfalakaya gelebilen\u201d b\u00fct\u00fcn erkekleri arazi olurdu. \u00c7ocuk akl\u0131mla dahi bunu bir zul\u00fcm oldu\u011funu anlayabiliyordum. Kuzu otlat\u0131rken yan\u0131m\u0131zdan h\u0131zla ge\u00e7en ve yerlerde s\u00fcr\u00fcnen \u201cerkeklik\u201d gururlar\u0131n\u0131 bir y\u00fck gibi ard\u0131nda s\u00fcr\u00fckleyen erkekler, sanki y\u00fcz\u00fcm\u00fcze \u201cke\u015fke biz de \u00e7ocuk olsak\u201d der gibi bakarlard\u0131. Onlara g\u00f6re asker, \u00e7ocuklara dokunmuyordu…<\/p>\n\n\n\n

Biz \u00e7ocuklar da firariydik. Bir cebimizde misket, di\u011ferinde, o d\u00fcz ta\u015flara yaz\u0131 yazmam\u0131z\u0131 kolayla\u015ft\u0131ran sivri u\u00e7lu ta\u015f kalemler bulunurdu. M\u00fcfrezenin k\u00f6ye girdi\u011fini, da\u011flara ka\u00e7an b\u00fcy\u00fcklerimizden haber ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, o kalemleri tutar, en g\u00fczel yerlere zulalard\u0131k. Benim kalem sevdam, ki \u015fimdilerde klavyeye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc, o g\u00fcnlerden gelmedir. Yaz\u0131m iyi de\u011fildi ama yazmak iyi bir \u015feydi. B\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc hat\u0131rl\u0131yorum.<\/p>\n\n\n\n

M\u00fcfreze geliyor dendi mi k\u00f6y\u00fcn \u201cfalakaya gelebilen\u201d b\u00fct\u00fcn erkekleri arazi olurdu. \u00c7ocuk akl\u0131mla dahi bunu bir zul\u00fcm oldu\u011funu anlayabiliyordum.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Cemseler okulda oldu\u011fumuz zaman k\u00f6ye dolu\u015ftu\u011funda ka\u00e7acak yerimiz yoktu. \u0130ki odal\u0131 k\u00f6y ilkokulumuzun bir s\u0131n\u0131f\u0131 1-3\u2019lere, di\u011feri 4-5\u2019lere ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. \u0130ki \u00f6\u011fretmenimiz vard\u0131: Bursal\u0131 Mehmet \u00d6\u011fretmen, Konyal\u0131 Kemal \u00d6\u011fretmen. Mehmet \u00d6\u011fretmen benim de \u00f6\u011fretmenimdi. G\u00fczel, m\u00fclayim, a\u011f\u0131r ba\u015fl\u0131 bir insand\u0131 ve kap\u0131 kom\u015fumuzdu. K\u00fc\u00e7\u00fck k\u0131z\u0131na \u00e7ok dad\u0131l\u0131k yapt\u0131m. Aksi gibi, k\u00fc\u00e7\u00fck k\u0131z \u201cabomu\u201d \u00e7ok severdi. \u00d6\u011fretmenim, ak\u015fam, kom\u015fulara misafirli\u011fe gidince yerine beni b\u0131rak\u0131r bense \u201cel mahkum\u201d g\u00f6revi devral\u0131rd\u0131m. Vazife her zaman s\u0131k\u0131c\u0131 de\u011fildi. Paltonun evde b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ak\u015famlarda, gider cepte duran Not Defteri\u2019ni al\u0131r, sayfalar\u0131 tek tek kontrol ederdim. Kim pekiyi alm\u0131\u015f, kim zay\u0131f alm\u0131\u015f kimin ne ortalamas\u0131 var hepsini bilirdim. Hatta bazen yaz\u0131l\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretmenden \u00f6nce ben a\u00e7\u0131klard\u0131m.<\/p>\n\n\n\n

4 ve 5\u2019lerin s\u0131n\u0131f\u0131 1-3\u2019lerle takviye edildi\u011fi g\u00fcnlerde ders i\u015flemez, genellikle kendi kendimize kitap okurduk. Biz i\u00e7erde kitap okurken, yan odada b\u00fcy\u00fcklerimizin can\u0131na okunurdu. Alevi \u00f6\u011fretisi \u201cOkunacak en b\u00fcy\u00fck kitap insand\u0131r\u201d der ya, ben devletin yegane Alevili\u011fini ve en \u00e7ok kitap okudu\u011fu zamanlar\u0131 b\u00f6yle hat\u0131rl\u0131yorum; can yak\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n

Vazife her zaman s\u0131k\u0131c\u0131 de\u011fildi. Paltonun evde b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ak\u015famlarda, gider cepte duran Not Defteri\u2019ni al\u0131r, sayfalar\u0131 tek tek kontrol ederdim. Kim pekiyi alm\u0131\u015f, kim zay\u0131f alm\u0131\u015f kimin ne ortalamas\u0131 var hepsini bilirdim.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Y\u0131llar sonra fark ettim. Okul odas\u0131na \u201cdavet\u201d edilen her erke\u011fin \u201cg\u00fcl\u00fcnecek\u201d bir hikayesi oluyor, ge\u00e7mi\u015f olsun ziyaretlerinin \u00e7o\u011fu kahkaha sesleriyle \u015fenleniyordu.  \u0130nsanlar, falakadan komedi \u00fcretiyorlard\u0131. Dedim ya y\u0131llar sonra anlad\u0131m. Me\u011fer \u00e7aresizlik mizah \u00fcretiyormu\u015f. G\u0131rg\u0131r\u2019\u0131n en \u00e7ok tiraj yapt\u0131\u011f\u0131 zamanlar\u0131 \u00fclkemin en \u00e7aresiz zamanlar\u0131 olarak de\u011ferlendirmemin alt\u0131nda b\u00f6yle \u201csakat\u201d bir \u00e7ocukluk yat\u0131yor. Do\u011fru mu yanl\u0131\u015f m\u0131 bilmem ama ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z oydu.<\/p>\n\n\n\n

\u0130nsanlar, falakadan komedi \u00fcretiyorlard\u0131.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Bunu ilk kez yaz\u0131yorum. Ben asker \u00fcniformas\u0131ndan -ki onu sevdi\u011fim a\u011fabeylerimin \u00fczerinde \u00e7ok g\u00f6rd\u00fcm- hep korktum. ODT\u00dc\u2019de, idari sapa\u011f\u0131nda, alaydan gelen askerlerin \u00e7emberinde kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve tuhaf bir silah ta\u015f\u0131yan te\u011fmenle y\u00fcz y\u00fcze geldi\u011fim o an\u0131 hayat\u0131m\u0131n en k\u00f6t\u00fc an\u0131 olarak hep hat\u0131rlar\u0131m. Korkunun tam ortas\u0131nda olmak, korku deryas\u0131nda y\u00fczmek, korkuyla koyun koyuna olmak nas\u0131l bir \u015feymi\u015f orada anlad\u0131m. Belki ak\u0131l sa\u011fl\u0131\u011f\u0131mdan \u015f\u00fcphe duyulacak ama ge\u00e7enlerde okudu\u011fum ve bu yaz\u0131ya ilham veren haber beni yine o g\u00fcne g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. \u0130svi\u00e7re\u2019nin k\u00fc\u00e7\u00fck bir kasabas\u0131nda, tavuk \u00e7iftli\u011fine giren tilki, tam 914 tavu\u011fun telef olmas\u0131na sebep olmu\u015f. Tahmin edilebilece\u011fi gibi 914 tavu\u011fun hepsini tilki \u00f6ld\u00fcrmemi\u015f; tavuklar, korkunun sebep oldu\u011fu panikle birbirlerini ezmi\u015fler. Ve tilki, karn\u0131n\u0131 doyurduktan sonra tavuklar\u0131n ortas\u0131nda yan gelip yatm\u0131\u015f. \u0130\u015fte ben, tilkiyle sabah\u0131 etmek zorunda kalan tavuklar\u0131n korkusunu hissetti\u011fimi fark ettim (Nietzsche\u2019nin kemikleri s\u0131zlas\u0131n). Bu \u00e7ok korkun\u00e7 bir \u015fey…<\/p>\n\n\n\n

ODT\u00dc\u2019de, idari sapa\u011f\u0131nda, alaydan gelen askerlerin \u00e7emberinde kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve tuhaf bir silah ta\u015f\u0131yan te\u011fmenle y\u00fcz y\u00fcze geldi\u011fim o an\u0131 hayat\u0131m\u0131n en k\u00f6t\u00fc an\u0131 olarak hep hat\u0131rlar\u0131m.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Tekrar 13 Eyl\u00fcl\u2019e d\u00f6n\u00fcyorum…<\/strong><\/p>\n\n\n\n

M\u00fcfrezenin cemseler dolusu gelip, olan olmayan erkek ve silahlar\u0131 toplad\u0131\u011f\u0131 bir g\u00fcn, yan s\u0131n\u0131f\u0131n kap\u0131s\u0131nda, elinde uzun bir sopa tutan, sar\u0131\u015f\u0131n zebella gibi bir siville g\u00f6z g\u00f6ze geldim. Neden sivildi bilmiyorum. Saniyenin milyonda birinde akl\u0131mdan, acaba o sopa \u00e7am kokuyor mu sorusu ge\u00e7ti. Niye bilmiyorum, belki \u00e7am kokusunu o ele yak\u0131\u015ft\u0131rmam\u0131\u015ft\u0131m; zaten yak\u0131\u015fmazd\u0131 da… O sopan\u0131n insaf\u0131na kalm\u0131\u015f insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu, patlam\u0131\u015f tabanlar\u0131n\u0131n \u00fczerinde ve iki ki\u015finin yard\u0131m\u0131yla evlerine g\u00f6nderilir, bir k\u0131sm\u0131, nedendir bilmem, al\u0131n\u0131p karakola g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcrd\u00fc.  O insanlar\u0131, k\u00f6yl\u00fclerimi yani, ders \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131, cemselerin i\u00e7inde, sonunu bekler ve aram\u0131za devlet kadar mesafe girmi\u015f halde \u00e7aresizlik i\u00e7inde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc hat\u0131rl\u0131yorum. Onlar i\u00e7eride, bizse d\u0131\u015far\u0131da; yekten \u00e7aresizmi\u015fiz… <\/p>\n\n\n\n

O sopan\u0131n insaf\u0131na kalm\u0131\u015f insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu, patlam\u0131\u015f tabanlar\u0131n\u0131n \u00fczerinde ve iki ki\u015finin yard\u0131m\u0131yla evlerine g\u00f6nderilir, bir k\u0131sm\u0131, nedendir bilmem, al\u0131n\u0131p karakola g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcrd\u00fc. <\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

O cemseler… Bir \u00e7ocu\u011fa araba zevki ya\u015fatmayan top burunlu ara\u00e7lar. Hep merak ettim \u201cCemse\u201d ne demek diye… Y\u0131llar sonra kendi kendime fark ettim. \u00c7o\u011fu askeri arac\u0131n ve \u00f6zellikle Cemse\u2019lerin \u00fczerinde \u015fu \u00fc\u00e7 harf duruyordu: GMC. Bir Amarikan \u015firketi. Belli ki NATO\u2019dan gelme bu hediyeler, \u00e7ocuklu\u011fumun korku ara\u00e7lar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015fler.<\/p>\n\n\n\n

Korkudan bahsetmi\u015fken, Da\u011f Deviren\u2019i anlat\u0131p bab\u0131 bitireyim. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bir efsane gibi a\u011f\u0131zdan a\u011f\u0131za dola\u015f\u0131yordu. G\u00fcya askerin elinde Da\u011f Deviren varm\u0131\u015f. Askerler, onun sayesinde da\u011f\u0131n ard\u0131nda ne varsa g\u00f6rebiliyorlarm\u0131\u015f ve aksili\u011fe bak\u0131n ki o da\u011f\u0131n ard\u0131nda biz vard\u0131k. Hep d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcm, bunu bile bile niye da\u011fa ta\u015fa HK yazard\u0131k; hangi c\u00fcretle! Cevab\u0131 m\u0131? San\u0131r\u0131m bug\u00fcnk\u00fc yaz\u0131mda sakl\u0131. Ve ayn\u0131 soruyu bug\u00fcn de soruyorum. \u0130nternet\u2019te, Da\u011f Deviren\u2019in tevat\u00fcr olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bile bile niye yaz\u0131yorum? \u00dcstelik d\u00fcn, HK\u2019nin bir \u201csavunmas\u0131\u201d vard\u0131 \u015fimdi o da yok. B\u00fct\u00fcn c\u00fcmlelerimin ba\u011f\u0131rsaklar\u0131 d\u0131\u015far\u0131da. Niye mi? Bilmem, belki de sevmedi\u011fim 7edi 7etmi\u015f ili\u015fkisi!<\/p>\n\n\n\n

Bab\u0131n son (soru) c\u00fcmlesi b\u00fcy\u00fcklerime: <\/p>\n\n\n\n

Bir de \u015fimdi s\u00f6yleyin bakal\u0131m, o d\u00f6nemde \u00e7ocuk olmu\u015f olmay\u0131 hala istiyor musunuz?<\/p>\n\n\n\n

Hasan Sever<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Z\u00fcrih, 17 Ocak 2010<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"
Y\u0131llar y\u0131llar sonra o yaz\u0131la(mala)rdan birinin \u00fczerinden ge\u00e7erken…
Beroj\u00ee Re\u015f, Yo\u011funs\u00f6\u011f\u00fct, Elbistan – 6 A\u011fustos 2017.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Devrimimiz yenilgiye u\u011fray\u0131nca ta\u015f yaz\u0131lamalarda ki\u015fisel notlar\u0131m\u0131z kald\u0131…
Foto\u011fraflar: Kalender Sever<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\n\n\n