Sever: 1972 y\u0131l\u0131nda, Elbistan\u2019\u0131n bir k\u00f6y\u00fcnde do\u011fdum ve ilkokulu k\u00f6y\u00fcmde okudum. Ortaokul birinci s\u0131n\u0131fa ise o zamanlar ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131m\u0131z Mardin\u2019de ba\u015flad\u0131m ve daha sonra da Devlet Paras\u0131z Yat\u0131l\u0131l\u0131k ve Bursluluk s\u0131navlar\u0131na girerek, Ankara Atat\u00fcrk Lisesi\u2019ne ge\u00e7i\u015f yapt\u0131m. Ortaokul ikinci s\u0131n\u0131ftan lise \u00fc\u00e7e kadar burada okudum ancak lise sonda Atat\u00fcrk Lisesi\u2019nde paras\u0131z yat\u0131l\u0131y\u0131 kapatmaya karar verdikleri i\u00e7in, son y\u0131l\u0131m\u0131 Bah\u00e7elievler Cumhuriyet Lisesi\u2019nde tamamlad\u0131m. Fakat ben kendimi Atat\u00fcrk liseli olarak g\u00f6r\u00fcr\u00fcm. ODT\u00dc\u2019ye petrol m\u00fchendisli\u011fini kazand\u0131m ama ikinci kez s\u0131nava girerek ayn\u0131 okulun iktisat b\u00f6l\u00fcm\u00fcne girdim. ODT\u00dc\u2019de \u00e7ok g\u00fczel g\u00fcnlerimiz ge\u00e7ti, g\u00fczel arkada\u015flar\u0131m ve de\u011ferli hocalar\u0131m oldu. Hatta ODT\u00dc Ekonomi Toplulu\u011fu\u2019nu kuranlardan\u0131m, bizden sonra g\u00fczel i\u015fler yapt\u0131lar, h\u00e2l\u00e2 da devam ediyor. 1990\u2019l\u0131 y\u0131llarda ise \u00fclkenin politik ahval ve \u015feraitine uygun olarak \u00fclkeyi terk etmek zorunda kald\u0131m. 1995 y\u0131l\u0131n\u0131n Ekim ay\u0131nda \u0130svi\u00e7re\u2019deydim ve 23 y\u0131l kald\u0131ktan sonra T\u00fcrkiye\u2019ye ancak 2017 y\u0131l\u0131nda d\u00f6nebildim. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum da, yazarl\u0131k vir\u00fcs\u00fc bana Mardin\u2019de ortaokulda ge\u00e7mi\u015f. Abim askerdi ve \u00f6dev verirdi, her g\u00fcn bir kompozisyon yazd\u0131r\u0131r, \u201cBe\u011fenirsem 20 lira veririm\u201d derdi. O kompozisyonlar i\u015fe yaram\u0131\u015f, eski Mardin muhte\u015femdir. O ta\u015f evler, merdivenler, tarihi yap\u0131lar, i\u00e7inizde biraz yazma merak\u0131 varsa onu ortaya \u00e7\u0131kar\u0131r. Y\u0131llar sonra internet sitemde \u201cTelefon Direkleri\u201d isimli gecikmi\u015f \u00f6devimi yaz\u0131p, abime \u201cBe\u011fendiysen 20 lira ver\u201d demi\u015ftim. \u00dc\u00e7 a\u015fa\u011f\u0131 be\u015f yukar\u0131 yazar ve \u015fairlerin \u00e7o\u011funun arka plan\u0131nda \u00e7ocukluk yatar. Kendi ad\u0131ma bug\u00fcnden d\u00f6n\u00fcp bak\u0131nca, topra\u011f\u0131 olan zengin bir aile olmasak da hi\u00e7 mutsuz bir an\u0131m\u0131 hat\u0131rlamam. K\u00f6ydeki bitmez oyun ortam\u0131, ya\u015fam ko\u015fullar\u0131 ve onlar\u0131n besledi\u011fi her \u015fey, T\u00fcrkiye\u2019deki o 23 y\u0131l, bu sayede tekrar i\u015flememe vesile oldu. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131z yerlerin hat\u0131ralar\u0131n\u0131 zamanla toparl\u0131yorsunuz ve size m\u00fcthi\u015f bir geriyi anlatabilme kabiliyeti veriyor. Ankara\u2019ya ili\u015fkin her \u015feyi orada yazsayd\u0131m o kadar detayl\u0131 anlatamazd\u0131m ama uzaktayken bu m\u00fcmk\u00fcn oluyor. G\u00f6z\u00fcm kapal\u0131 ODT\u00dc yemekhanesinden \u0130ktisat Fak\u00fcltesi\u2019ne kadar t\u00fcm kald\u0131r\u0131m ta\u015flar\u0131n\u0131 sayabilirim. O da benim edebiyat\u0131ma katk\u0131 sundu, ka\u00e7\u0131rmak istemedim. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc roman\u0131mda \u00e7ocuklu\u011fumun mek\u00e2nlar\u0131na gidiyorum. \u015eimdi \u00e7ocuklar\u0131m\u0131za arkada\u015f bulmaya, oyun almaya, etkinlik d\u00fczenlemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor, pedogoji kitaplar\u0131na bak\u0131yoruz. Benim annem ve babam bunu yapm\u0131yordu ama bug\u00fcnden bak\u0131nca bize \u00e7ok de\u011ferli bir malzeme b\u0131rakm\u0131\u015f. B\u00fcy\u00fck laflar etmiyorum, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015feyleri yaz\u0131yorum yani\u2026<\/p>\n
\n\u201cBiz kendimize “ODT\u00dc 90 Ku\u015fa\u011f\u0131” deriz\u201d<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n
-ODT\u00dc \u0130ktisat b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde okudunuz, 1990\u2019l\u0131 y\u0131llar T\u00fcrkiye i\u00e7in \u00e7ok da parlak de\u011fildi. Genelde 68, 70 ve 80 ku\u015fa\u011f\u0131 anlat\u0131l\u0131r ama 1990\u2019l\u0131 y\u0131llarda da politik d\u00fc\u015f\u00fcncesi nedeniyle \u00e7ok say\u0131da gencin bedel \u00f6dedi\u011fi pek hat\u0131rlanmaz. Bize hem o d\u00f6nemi hem de 23 ya\u015f\u0131nda gitmek zorunda oldu\u011funuz \u0130svi\u00e7re s\u00fcrecini anlat\u0131r m\u0131s\u0131n\u0131z?<\/em><\/strong><\/p>\n
Sever: Biz kendimize ODT\u00dc 90 Ku\u015fa\u011f\u0131 deriz. \u00d6zellikle 12 Eyl\u00fcl\u2019den sonra siyasetin yeniden canland\u0131\u011f\u0131 ve gen\u00e7lik hareketinin dirildi\u011fi bir d\u00f6neme denk geldik. Ben ilk gitti\u011fimde Mimarl\u0131k M\u00fchendislik Fak\u00fcltesi \u00f6n\u00fcndeki forumlar\u0131 g\u00f6rd\u00fcm, derslerden \u00e7ok onlara kat\u0131l\u0131yorduk, s\u00fcrekli bir \u015feyleri protesto ediyorduk. O d\u00f6nem beyaz Toros\u2019lar\u0131n oldu\u011fu, infazlar\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 y\u0131llard\u0131 ve her dergi \u00e7evresinden insan vard\u0131. Fakat 1990\u2019larla birlikte k\u00fc\u00e7\u00fck bir 12 Eyl\u00fcl\u2019\u00fc ya\u015fad\u0131k. \u00d6nde gelen herkesi ald\u0131lar ve \u015fansl\u0131 olanlar hayatta kal\u0131rken, daha \u015fansl\u0131 olanlar tutuksuz yarg\u0131land\u0131, daha da \u015fansl\u0131lar\u0131 yard\u0131m ve yatakl\u0131ktan ceza ald\u0131. Serbest b\u0131rak\u0131lma ya da dava d\u00fc\u015fmesi s\u00f6z konusu de\u011fildi. 15 ki\u015fi al\u0131nd\u0131ysa en fazla bir ya da iki ki\u015fi beraat ederdi. Bug\u00fcnden bak\u0131nca \u2013 ki bu s\u00f6z de dostum Emrah Polat\u2019\u0131n roman\u0131n\u0131n da ad\u0131d\u0131r \u2013 ger\u00e7ekten zor g\u00fcnlermi\u015f ama sanki bug\u00fcn daha zorday\u0131z ya\u2026 Ben kendimi bug\u00fcnk\u00fc kadar bask\u0131 alt\u0131nda, \u00e7evrelenmi\u015f hissetmiyordum. Biz Tansu \u00c7iller\u2019e, Mehmet A\u011far\u2019a istedi\u011fimiz laf\u0131 ediyorduk, Turgut \u00d6zal\u2019a espri yap\u0131yor, B\u00fclent Ecevit, Erdal \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019ye ele\u015ftiri yapabiliyorduk. Hakikaten bug\u00fcnle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131nca o kadar bask\u0131c\u0131 gelmiyor, tuhaf de\u011fil mi? Sanki biz psikolojik olarak 12 Eyl\u00fcl\u2019de bile bu kadar bask\u0131da de\u011fildik, 1990\u2019larda rahatm\u0131\u015f\u0131z, bu \u00fclke bu kadar ku\u015fat\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
-Peki, \u0130svi\u00e7re\u2019ye gitmeden \u00f6nce yurt d\u0131\u015f\u0131 deneyiminiz var m\u0131yd\u0131? Bir m\u00fclteci olarak gittiniz, neler hissettiniz?<\/em><\/strong><\/p>\n
Sever: Ekim ay\u0131yd\u0131 ve 23 ya\u015f\u0131ndayd\u0131m. Bizim davam\u0131z\u0131n karar duru\u015fmas\u0131yd\u0131, ben normalde arkada\u015flarda kal\u0131yordum ama o g\u00fcn evde kald\u0131m. Sonra Toros Sokak\u2019ta Halk\u0131n Hukuk B\u00fcrosu\u2019ndan i\u00e7eri girince, \u201cSenin ne i\u015fin var burada, ceza ald\u0131n\u201d denilince, bir bu\u00e7uk ay sonra g\u00f6z\u00fcm\u00fc \u0130svi\u00e7re\u2019de a\u00e7t\u0131m. O zamana kadar belki \u0130svi\u00e7re ad\u0131n\u0131 c\u00fcmle i\u00e7inde bile kullanmam\u0131\u015ft\u0131m. Aileden tan\u0131d\u0131k birisi orada ya\u015f\u0131yordu, \u201cBuraya gelsin\u201d demi\u015f, gittim. Bir g\u00fcn \u00f6nce iktisat fak\u00fcltesinin bah\u00e7esinde ders kitaplar\u0131n\u0131 nereden alaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 konu\u015fuyorduk, sonra hukuk b\u00fcrosuna gittim ve \u0130svi\u00e7re\u2026 Malum, \u015fu an T\u00fcrkiye\u2019de m\u00fclteci konusu tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor, ben siyasi m\u00fclteci olarak gittim ve o \u015fekilde muamele g\u00f6r\u00fcp her hakka sahip oldum. Geldikten alt\u0131 ay sonra ilticam sonu\u00e7land\u0131 ve ev tahsis edildi, yard\u0131m kurulu\u015flar\u0131 yard\u0131m sundu. M\u00fclteci \u00fclkesi zaten, sizin dil kursunuzdan evinizin kiras\u0131na kadar entegrasyon s\u00fcreci i\u00e7in her \u015fey sistem gere\u011fi \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Bir sene sonunda Almanca kursuna giden, evi olan normal bir insand\u0131m. O kamptaki alt\u0131 ayda da \u201cBirazc\u0131k Halil\u201di yazacak kadar malzeme buldum, oradaki bir karakter Halil\u2019e ilham verdi. ODT\u00dc\u2019den d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc s\u0131n\u0131fta ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in, Z\u00fcrihte\u2019de bir ka\u00e7 dersimi sayd\u0131lar ve iktisat okumaya devam ettim ama burada da d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc s\u0131n\u0131ftan sonra ayr\u0131ld\u0131m, iki \u00fcniversiteden de mezun olmak nasip olmad\u0131. Arkada\u015flar\u0131ma, \u201cSiz diploma alm\u0131\u015f olabilirsiniz ama ben diplomadan ba\u015fka her \u015feyi ald\u0131m\u201d diyorum.<\/p>\n
\n\u201cBiz solcular\u0131n hayat\u0131 ne zor, bir forma giyece\u011fiz ona bile karar veremiyoruz, kara kara d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz.\u201d<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n
-Kitaplar\u0131n\u0131zdaki g\u00f6\u00e7menlik ve m\u00fcltecilik meselesi bana biraz da Edward Said\u2019in entelekt\u00fcel tan\u0131m\u0131ndaki \u201cyersizlik yurtsuzluk\u201d h\u00e2lini \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131r\u0131yor. <\/em>Yazar olarak m\u00fcltecilik size ne katt\u0131? Ya da mek\u00e2nsal kopma olmadan da ayd\u0131n, y\u00fczer gezer bir h\u00e2lde mi olmal\u0131? T\u00fcrkiye\u2019ye ne kadar uzak ya da \u0130svi\u00e7re\u2019ye ne kadar aitsiniz?<\/em><\/strong><\/p>\n
Sever: \u0130ster istemez bir b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015fl\u00fck s\u00f6z konusu\u2026 23 ya\u015f\u0131ndas\u0131n ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda. \u015eu anda da 27 ya\u015f\u0131nday\u0131m. Yani ben 50 ya\u015f\u0131nday\u0131m ama 50 de\u011filim, T\u00fcrkiye\u2019de b\u00fcy\u00fcmem durdu, orada hep 23 ya\u015f\u0131nday\u0131m. Z\u00fcrih\u2019te ise b\u00fcy\u00fcmeye devam ediyorum. Mesela \u0130svi\u00e7re\u2019de ge\u00e7en bir roman yazabilmek i\u00e7in belki k\u00f6y\u00fcme gitmeliyim \u00e7\u00fcnk\u00fc k\u00f6klerini g\u00f6rmek istiyorsan topra\u011f\u0131ndan ayr\u0131lmal\u0131s\u0131n, bak bakal\u0131m k\u00f6k\u00fcn var m\u0131ym\u0131\u015f? Benim T\u00fcrkiye\u2019de k\u00f6k\u00fcm varm\u0131\u015f, burada olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da ancak gitti\u011fimde anlayabilirim. Size bir anekdot anlatay\u0131m, 2018 Avrupa \u015eampiyonas\u0131 vard\u0131 ve al\u0131\u015f veri\u015f yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u00fcper marketteki \u00e7ekili\u015ften \u015fampiyonluk ti\u015f\u00f6rt\u00fc kazanm\u0131\u015f\u0131m. O \u015fampiyonada T\u00fcrkiye de var ve 18 tak\u0131m aras\u0131ndan hangisini tercih edece\u011fime karar veremedim. Bayraklarla aram \u00e7ok olmad\u0131 ama biz solcular\u0131n Maradona\u2019dan \u00f6t\u00fcr\u00fc Arjantin ya da bari k\u0131rm\u0131z\u0131 bayrak nedeniyle SSCB\u2019miz vard\u0131 en az\u0131ndan. Hi\u00e7 bir bayra\u011fa yak\u0131n hissetmiyorum ama \u00c7ar\u015f\u0131 formas\u0131 giyerim, Barcelona da\u2026 \u0130yi mi, k\u00f6t\u00fc m\u00fc bilmem ama biz solcular\u0131n hayat\u0131 ne zor, bir forma giyece\u011fiz ona bile karar veremiyoruz, kara kara d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Ne \u00e7ok \u015feye enerjimiz gidiyor, bizim pay\u0131m\u0131za da bu hayatta bu d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f.<\/p>\n
-Bir r\u00f6portaj\u0131n\u0131zda, \u201cSu Duydum\u201d roman\u0131n\u0131zdaki Feride karakterinden hareketle, erkek bir yazar olarak kad\u0131n yazman\u0131n zorlu\u011fundan bahsetmi\u015fsiniz. Sizce kad\u0131n ve erkek yazar var m\u0131 ya da kendilerine has yaz\u0131n \u00f6zellikleri ta\u015f\u0131yorlar m\u0131?<\/em><\/strong><\/p>\n
Sever: Bu cevab\u0131n tehlikesi, \u201cVard\u0131r\u201d desem, \u201cKad\u0131nlar ad\u0131na nerden biliyorsun?\u201d derler, \u201cYoktur\u201d desem, \u201cKad\u0131nlar\u0131 d\u0131\u015flam\u0131\u015f m\u0131 olurum?\u201d \u015eaka bir yana, var oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Kad\u0131n alg\u0131lay\u0131\u015f\u0131n\u0131n edebiyata ve \u015fiire daha uygun oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bu konuya ili\u015fkin anaerkil toplumdan ataerkil topluma ge\u00e7i\u015fe kadar gideriz. Bir toplumda kad\u0131n do\u011fu\u015ftan dezavantajl\u0131ysa, yazarl\u0131kta nas\u0131l avantaj\u0131 olacak? K\u00f6yde en b\u00fcy\u00fck ablam ilkokula gitmedi, annem ayd\u0131n bir kad\u0131n ve yazarl\u0131\u011f\u0131m\u0131n altyap\u0131s\u0131d\u0131r. Ancak toplum bask\u0131s\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, bir de Alevi toplumu yani\u2026 Kad\u0131n\u0131n bu toplumsal konumu nedeniyle b\u00fcy\u00fck yazar ve \u015fairler de erkek oluyor. Bir de sizin kar\u015f\u0131n\u0131zda kad\u0131n gibi \u00e7ok g\u00fczel bir canl\u0131 var, ona bak\u0131p \u015fiir ve roman yaz\u0131yorsunuz. Kad\u0131nlar belki de bize bak\u0131nca o g\u00fczelli\u011fi g\u00f6remiyor olabilir. \u00dcstelik sadece sanatta da de\u011fil, 17. y\u00fczy\u0131l Avrupas\u0131\u2019nda da kad\u0131nlar bilimden de d\u0131\u015flanm\u0131\u015flard\u0131. O y\u00fczden Einstein\u2019\u0131n kad\u0131n olmamas\u0131, birikmi\u015f erkek egemen avantaj\u0131n sonucudur. Dolay\u0131s\u0131yla vard\u0131r, \u201cSu Duydum\u201dun son dizesi Didem Madak\u2019a at\u0131fla, \u201cHer a\u015fk cenaze kald\u0131racak de\u011fil ya\u201d diye biter. Kad\u0131n k\u00f6t\u00fc yola d\u00fc\u015fer mesela, erkek bir t\u00fcrl\u00fc d\u00fc\u015fmez. \u00d6yle olunca \u015fiirde de romanda da geriden geliyor, g\u0131d\u0131m g\u0131d\u0131m birikiyor. Benim \u00f6n\u00fcmde Naz\u0131m Hikmet, Ya\u015far Kemal, Orhan Kemal gibi ustalar var, bak\u0131p kendi yolumu bulmam bir kad\u0131ndan daha basit. Kad\u0131n ise yazar olsa bile h\u00e2l\u00e2 erkek d\u00fcnyas\u0131yla m\u00fccadele etmek zorunda. Kad\u0131n oldu\u011fu h\u00e2lde erkek ad\u0131yla yazan kad\u0131nlar \u00e7oktu. Kad\u0131nla erkek e\u015fit olamaz \u00e7\u00fcnk\u00fc kad\u0131n daha yukar\u0131da. K\u0131z \u00e7ocu\u011fu babas\u0131 oldu\u011fum i\u00e7in s\u00f6ylemiyorum, b\u00f6yle\u2026 Kad\u0131n bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 daha derin ve komplikedir, e\u015fimden ve k\u0131z\u0131mdan da g\u00f6r\u00fcyorum. \u201cSu Duydum\u201d roman\u0131ndaki Feride ise zor bir karakter, onu yazmamdaki en b\u00fcy\u00fck avantaj i\u00e7imdeki kad\u0131n ruhu diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum, bir de hayat\u0131mdaki \u00e7o\u011fu kad\u0131n \u00f6yleydi, zorlanmad\u0131m. Fakat Feride\u2019yi kad\u0131n okuyucular da kabullenmekte zorland\u0131, daha kontrol edilemez bir hayat ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in\u2026 Dersleri, puan\u0131 d\u00f6rt d\u00f6rtl\u00fck ama gidip Hititoloji okuyor, bu bile bir isyan. \u015eu anda Feride nedeniyle Hititler ile ilgili buldu\u011fum her kitab\u0131 okuyorum, \u00e7\u00fcnk\u00fc yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131z karakterin okuyucuyu de\u011fi\u015ftirece\u011fi s\u00f6ylense de, asl\u0131nda o karakter sizi de\u011fi\u015ftiriyor.<\/p>\n
\n\u201cSon d\u00f6nemde yarat\u0131c\u0131 yazarl\u0131k kurslar\u0131 artt\u0131, bence yarat\u0131c\u0131 okur daha \u00f6nemli\u2026\u201d<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n
-Bir r\u00f6portaj\u0131n\u0131zda a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 yazara de\u011fil, okurun omzuna y\u00fckl\u00fcyorsunuz, daha b\u00fcy\u00fck \u00f6nem atfediyorsunuz. Roland Barthes\u2019in \u201cYazar\u0131n \u00d6l\u00fcm\u00fc\u201d metninde de biraz b\u00f6yle der, metnin ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in okuyucunun okumas\u0131 gerekir, o roman o zaman ba\u015flar der.<\/em><\/strong><\/p>\n
Sever: Baz\u0131lar\u0131m\u0131z ara form de\u011fi\u015fikli\u011fiyle g\u00fcn\u00fc birlik yazar olup geliriz ama hepimiz okuruz. Bir kitab\u0131n var olabilmesi i\u00e7in okurla bulu\u015fmas\u0131, onda ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 gerekir. Siz, roman\u0131 ya da \u015fiiri yazarak bir yan\u0131yla da onu \u00f6ld\u00fcr\u00fcrs\u00fcn\u00fcz, de\u011fi\u015fmez h\u00e2le getirirsiniz ama okur onu yeniden \u00fcretir. Okumak ise yazarl\u0131\u011f\u0131n tek \u00f6n ko\u015fuludur. Son d\u00f6nemde yarat\u0131c\u0131 yazarl\u0131k kurslar\u0131 artt\u0131, bence yarat\u0131c\u0131 okur daha \u00f6nemli\u2026<\/p>\n
\u2013 Yazarlar\u0131n yazmaya ili\u015fkin tavsiyelerini, maddeler h\u00e2linde s\u0131ralan\u0131\u015flar\u0131n\u0131 nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz? Sizce yazman\u0131n form\u00fcl\u00fc var m\u0131?<\/em><\/strong><\/p>\n
Sever: Kodu, yazmak. Oturup yaz\u0131yorsunuz, onun d\u0131\u015f\u0131ndakiler ki\u015fiden ki\u015fiye de\u011fi\u015fir. Benim yazarl\u0131\u011f\u0131m \u00f6\u011frenilmi\u015f de\u011fil, \u00f6nerebilece\u011fim bir \u015fey de yok. Ancak klasikleri okumadan da yazar olunmaz gibi geliyor, Umnerto Eco, \u201cT\u0131kand\u0131\u011f\u0131n\u0131z yerde klasikleri okuyup karbonhidrat al\u0131p yazar\u0131z\u201d diyor ya, \u201cBirazc\u0131k Halil\u201d inde sonlar\u0131nda do\u011fru Tolstoy\u2019a d\u00f6nd\u00fcm, Anna Karenina\u201dy\u0131 yeniden okudum ve hatta sonra onun hakk\u0131nda \u201cMendilimde Portakal\u201d isimli \u015fiir kitab\u0131m \u00e7\u0131kt\u0131. Nas\u0131l ki, Olimpiyat atleti antrenmandan \u00f6nce yeterince karbonhidrat al\u0131yorsa, bizim de birikimimiz olmal\u0131, enerjisiz olmaz. Yazma da bir enerji formu, daha \u00f6nce okuduklar\u0131m\u0131z\u0131n yak\u0131lmas\u0131yla ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Teknikler vard\u0131r, herkesin kendi deneyimi de\u2026 \u0130lk\u00f6\u011fretim ve lisedeki kompozisyon derslerinde de giri\u015f, geli\u015fme, sonu\u00e7 olur. Romanda da bu vard\u0131r ama bu duyguyu tarif etmek belki de imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r.<\/p>\n
-Herg\u00fcn yazar m\u0131s\u0131n\u0131z?<\/em><\/strong><\/p>\n
Sever: Biz yaz\u0131n\u0131n icat edildi\u011fi topraklardan\u0131z. G\u0131lgam\u0131\u015f Destan\u0131\u2019n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, bir de Amerikal\u0131n\u0131n ya da Marquez\u2019in ona uzakl\u0131\u011f\u0131n\u0131\u2026 Ancak \u0130svi\u00e7re\u2019ye geldikten sonra disiplin ve yazd\u0131klar\u0131m\u0131n alt\u0131na tarih d\u00fc\u015fme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazand\u0131m. Avrupal\u0131 insanda yad\u0131rgad\u0131\u011f\u0131m\u0131z disiplin benim i\u00e7in avantaj oldu, hi\u00e7 nazlanmam. Her ortamda yazabilirim ama yaz\u0131 masas\u0131na oturdu\u011fumda enerjim 0 olur. \u00dc\u00e7 sayfa yazaca\u011f\u0131m diye ba\u015flar\u0131m, akl\u0131mda da bir \u015fey yoktur ama kendime g\u00fcvenirim. G\u00fcnd\u00fczleri dokuz saat \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum, ilgilenmem gereken bir ailem var ama ak\u015fam 22.00\u2019de oturup yaz\u0131nca, sonras\u0131nda inan\u0131lmaz enerjik oluyorum. Yazmak bir disiplin gerektiriyor ve o roman\u0131 tek ba\u015f\u0131n\u0131za yaz\u0131yorsunuz, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Insan\u0131n bilmedi\u011fi bir yerinden kaynaklanan enerjiyle yaz\u0131p okuyoruz. Bu bilinmezli\u011fe de sanat m\u0131 diyoruz?<\/p>\n
-Su Duydum roman\u0131nda \u00e7ok say\u0131da \u015faire, m\u00fczisyene, yazara g\u00f6nderme var. Bunu bilin\u00e7li mi yap\u0131yorsunuz, bir teknik mi? Son kitapta da var m\u0131?<\/em><\/strong><\/p>\n
Sever: \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc roman\u0131m \u00e7ocuklu\u011fumun co\u011frafyas\u0131nda ge\u00e7iyor ve oradaki Alevi-K\u0131z\u0131lba\u015f gelene\u011finden gelen deyi\u015f ve t\u00fcrk\u00fclere g\u00f6nderme \u00e7ok\u2026 G\u00f6ndermeler bizi daha \u00f6nceki ya\u015fanm\u0131\u015fl\u0131\u011fa ba\u011flayan \u015feyler ve bo\u015funa s\u00f6ylenmedi\u011fini de g\u00f6steriyor. Cemal S\u00fcreyya, \u201cD\u00fcnyaya do\u011fru giden bir tramvayday\u0131z\u201d diye bo\u015funa demiyor, hepsi bizden \u00f6nceki ve sonrakilere bir selam vermek. Onlar\u0131n eme\u011fini a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karmak. \u015eiir dedi\u011fimiz \u015fey g\u00fczel s\u00f6z s\u00f6yleme sanat\u0131 de\u011fil, hayat\u0131n ya\u015fanm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131na ve ya\u015fanabilirli\u011fine dairdir. Ben 23 ya\u015f\u0131mda m\u00fclteci kamp\u0131ndayd\u0131m, ailem ve sevgilim geride kalm\u0131\u015ft\u0131. \u0130ntihar m\u0131 edecektim? Direnmemiz, ya\u015famam\u0131z laz\u0131m, bug\u00fcne kadar dinledi\u011finiz m\u00fczikler, okudu\u011funuz roman ve \u015fiirler, sevdi\u011finiz insanlarla katlanabiliyorsunuz.<\/p>\n
-Pablo Neruda ve bir postac\u0131 aras\u0131ndaki dostlu\u011fu anlatan \u201c\u0130l Postino\u201d filmini hat\u0131rlatt\u0131n\u0131z. Oradaki postac\u0131, Neruda\u2019ya, \u201c\u015eiir yazana de\u011fil, ihtiyac\u0131 olana aittir\u201d diyor\u2026<\/em><\/strong><\/p>\n
Sever: Okurun yeniden \u015fiiri ve \u00f6yk\u00fcy\u00fc diriltmesi bu y\u00fczden, ihtiyac\u0131nda kullan\u0131yor\u2026<\/p>\n
\n\u201c\u0130kimiz de Ankaral\u0131y\u0131z, \u015furada biz bizeyiz\u2026\u201d<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n
-Sizce Ankara neden sanatta anlat\u0131lmaz? Cemal S\u00fcreya\u2019dan Orhan Veli\u2019ye kadar hi\u00e7 olmazsa burayla yollar\u0131 kesi\u015fen \u015fairler, yazarlar ve ressamlar var. Romanda Ankara denince, Sevgi Soysal d\u0131\u015f\u0131nda, yeni ku\u015faktan Bar\u0131\u015f B\u0131\u00e7ak\u00e7\u0131, Emrah Serbes gibi isimleri g\u00f6r\u00fcyoruz. Yani, iki elin parmaklar\u0131n\u0131 ge\u00e7er mi bilmiyorum. Siz de Ankara\u2019y\u0131 anlat\u0131yorsunuz, bunu neye ba\u011fl\u0131yorsunuz?<\/em><\/strong><\/p>\n
Sever: Ankara\u2019y\u0131 yazmak zor da ondan yazm\u0131yorlar. Bu i\u015fin \u015fakas\u0131 tabii ama ikimiz de Ankaral\u0131y\u0131z, \u015furada biz bizeyiz\u2026 \u0130stanbul g\u00fczel \u015fehir, ben \u015fu anda \u0130svi\u00e7re\u2019nin \u0130stanbul\u2019u Z\u00fcrih\u2019teyim. Bern ise Ba\u015fkent. Birazc\u0131k Halil\u2019da \u201cK\u00f6t\u00fc \u015fehir yoktur, ya\u015fanmam\u0131\u015f \u015fehir vard\u0131r\u201d s\u00f6z\u00fc ge\u00e7er. Ankara\u2019y\u0131, \u0130stanbul\u2019u ya\u015fad\u0131ktan sonra herkes yazar ama bir de edebiyat\u0131n piyasas\u0131 var. T\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, \u0130stanbul\u2019u mu yoksa Ankara\u2019y\u0131 m\u0131 kolayl\u0131kla ba\u015fka dile \u00e7evirebilirler? \u0130\u015fin piyasas\u0131 bu ama \u00f6te yandan ilk modern roman\u0131m\u0131z Don Ki\u015fot\u2019a bakarsak, Madrid ya da Barcelona\u2019da ge\u00e7miyor ama ona ilk roman\u0131m\u0131z diyoruz. Ben bunun \u015fehirlerle de\u011fil, ya\u015fanm\u0131\u015fl\u0131kla oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Ben Bat\u0131kent\u2019te ya\u015fad\u0131m, Ankara\u2019da ortaokul, lise ve \u00fcniversiteyi okudum, orada \u00e2\u015f\u0131k oldum, sosyalizmi tan\u0131d\u0131m, ilk i\u00e7kimi tatt\u0131m, sinemaya, tiyatroya gittim, edebiyat\u0131 sevdim, sokaklar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcm, seyyar sat\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131 tan\u0131d\u0131m, \u0130stanbul\u2019u mu yazay\u0131m \u015fimdi? Ankara\u2019y\u0131 as\u0131l \u201cBirac\u0131k Halil\u201dde anlat\u0131yorum, bir b\u00f6l\u00fcm var Abidinpa\u015fa\u2019da ba\u015fl\u0131yor, G\u00fcvenpark\u2019ta bitiyor ve orada Halil kendinde de\u011fil, ba\u015fka bir \u00e2lemde. Ben de yazarken kendimde de\u011fildim. \u201cAnkara\u2019n\u0131n ad\u0131m ad\u0131m caddesini, y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc, insan\u0131n\u0131, ikarus otob\u00fcslerini, onlar\u0131n egzoz duman\u0131n\u0131 soludum ve G\u00fcvenpark\u2019a geldim, yan\u0131mda bir berdu\u015f, tak bira \u015fi\u015fesini a\u00e7t\u0131, kendime geldim.\u201d Ben bunu Ankara\u2019da yazar\u0131m. Bir \u015fehrin \u015fiirinin, roman\u0131n\u0131n yaz\u0131lmas\u0131, filminin \u00e7ekilmesi, resminin, balesinin olmas\u0131 gerekir ki o yer o yer olsun. Bina, yol, kald\u0131r\u0131m her \u015fehirde ayn\u0131 ama \u00fczerindeki insanlar, onlar\u0131n \u015fiveleri, huylar\u0131, hangi durakta inip bindikleri gibi meseleler edebiyattaki farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ortaya koyuyor. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z her \u015fehrin edebiyat\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini ve bunun i\u00e7in de edebiyat riski al\u0131nabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Ankara\u2019ya devam yani\u2026<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/hasansever.org\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/10-AGUSTOS-24-SAAT-MAIL_Hasan-Sever-1-1.jpg\")
<\/p>\n