{"id":3008,"date":"2022-03-04T07:00:20","date_gmt":"2022-03-04T06:00:20","guid":{"rendered":"https:\/\/hasansever.org\/?p=3008"},"modified":"2022-03-04T07:00:20","modified_gmt":"2022-03-04T06:00:20","slug":"dalgalar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hasansever.org\/?p=3008","title":{"rendered":"Dalgalar"},"content":{"rendered":"

\u201c\u00d6rdek gelir su ba\u015f\u0131n\u0131 g\u00f6l eder\u201d<\/span><\/i><\/p>\n

\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0Afyon T\u00fcrk\u00fcs\u00fc<\/span><\/i><\/p>\n

Bu yaz\u0131, bir sene boyunca beynimin yaz\u0131 ambar\u0131nda bekletilmi\u015f ve herhangi bir yaz\u0131m kaidesine ba\u011fl\u0131 kal\u0131nmadan klavyeye aktar\u0131lm\u0131\u015f bir monologdur. <\/span>Ve bu yaz\u0131 ayn\u0131 zamanda, T\u00fcrkiye\u2019den yay\u0131n yapan NTV adl\u0131 televizyon kanal\u0131n\u0131n \u201cYe\u015fil Ekran\u201d program\u0131n\u0131n beynimde yaratt\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnsel dalgalanmalar\u0131n ve bu dalgalar\u0131 absorbe etme \u00e7abalar\u0131m s\u0131ras\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131m i\u00e7 konu\u015fmalar\u0131m\u0131n bir \u00f6zetidir. Paragraflar aras\u0131 ba\u011flant\u0131lar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131n paragraflar\u0131n olu\u015fum an\u0131nda v\u00fccuda geldi\u011fini ve sonras\u0131nda kelimelerin i\u00e7inde eridi\u011fini\u00a0 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum, dolay\u0131s\u0131yla, yaz\u0131da, b\u00fct\u00fcn ba\u011flant\u0131lar\u0131n mevcut oldu\u011funu iddia edemeyece\u011fim…<\/span><\/p>\n

<\/b><\/p>\n

D\u00fcrt\u00fc<\/b><\/p>\n

Tekel hassasiyetim, kurba\u011fan\u0131n bulut hassasiyetinden beter; kavak yapra\u011f\u0131n\u0131n r\u00fczgar alg\u0131s\u0131 yani. Yak\u0131\u015f\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131m ise kertenkeleden kurba\u011faya terfi. Hepsini, k\u00fcf\u00fcr k\u00fcf\u00fcr, Can Y\u00fccel\u2019e bor\u00e7luyum. Hem, \u00f6p\u00fclm\u00fc\u015fl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc de saym\u0131yorum; nas\u0131l anlarsan\u0131z anlay\u0131n!<\/span><\/p>\n

1. Dalga<\/b><\/p>\n

Nerde bir \u201ctekel iyili\u011fi\u201d g\u00f6rsem, ona, k\u00f6t\u00fcl\u00fckten daha \u00e7ok kafa yorar\u0131m; zira, \u00e7oktand\u0131r, b\u00fct\u00fcn g\u00fcnahlar sevap donunda dola\u015f\u0131yor… Sonda yazaca\u011f\u0131m\u0131 ba\u015fta yaz\u0131p b\u00fct\u00fcn yaz\u0131y\u0131 okumak istemeyenlere yard\u0131mc\u0131 olay\u0131m: Bir firma, grup veya tekel, varl\u0131\u011f\u0131 gere\u011fi \u201c\u00e7evreci\u201d olamaz. Biliyorum, evvela bir \u00e7evreci tan\u0131m\u0131 yapmam istenecek; ve diyorum ki, hangi tan\u0131m\u0131 al\u0131rsan\u0131z al\u0131n, bu b\u00f6yledir.\u00a0<\/span><\/p>\n

Art\u00e7\u0131 Dalga<\/b><\/p>\n

Ne diyor Marks, \u201cKapitalizm, g\u00f6lgesini satamad\u0131\u011f\u0131 a\u011fac\u0131 keser.\u201d Bunun bir de halk versiyonu var: \u201cYumurtas\u0131n\u0131 yemedikten sonra ala karga tavu\u011fum olsun\u201d ve hatta bunun bir de Karacao\u011flan versiyonu var \u201cBen g\u00fczele g\u00fczel demem \/ g\u00fczel benim olmay\u0131nca.\u201d (En tiksindi\u011fim dizeler. Karacao\u011flan\u2019\u0131 sevmememde bu dizelerin \u00e7ok b\u00fcy\u00fck pay\u0131 var.) Ve hatta hatta bunun bir de A\u015f\u0131k Veysel versiyonu var, ki kendilerine muhabbet duymam, yaln\u0131z daha bir edebidir; \u201cG\u00fczelli\u011fin on par etmez \/ bu bendeki a\u015fk olmasa\u201d (Haz\u0131r a\u011fac\u0131 bulmu\u015fken) daldan dala gezindi\u011fimin fark\u0131nday\u0131m. Neyse, aslolan a\u011fa\u00e7 de\u011fil, m\u00fclkiyettir ve onu \u201con paraya\u201d \u00e7evirebilmektir. Sistemin mant\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan son derece anla\u015f\u0131l\u0131r bir durum. Korkun\u00e7 bir rekabet ortam\u0131, s\u00fcrekli dalgalanan bir m\u00fc\u015fteri denizi ve bir \u00f6nceki seneyi a\u015fmak zorunda olan bir karl\u0131l\u0131k oran\u0131 bask\u0131s\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, do\u011faya uyumlu bir \u00fcretim tasarlamak veya tasavvur etmek koca bir b\u00f6nl\u00fckt\u00fcr. Olu\u015fturulan yapay hassasiyetlerin tersine, d\u00fcn nas\u0131l bir k\u00f6leci emek t\u00fcketimi vard\u0131ysa ayn\u0131 ruh bug\u00fcn de mesaisine devam etmekte. Hep d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f\u00fcmd\u00fcr, bir tekel hiyerar\u015fisinin askeri hiyerar\u015fiden ne fark\u0131 var? Hangi firma organizasyonu, i\u00e7inde bir demokrasi k\u00fclt\u00fcr\u00fc bar\u0131nd\u0131r\u0131r ve hatta, hangi kapitalist \u00fcretim modeli, fordundan esnek \u00fcretimine kadar, insan haklar\u0131na (burjuva liberalizminin propagandas\u0131n\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 formu da dahil) uygunluk i\u00e7erir…<\/span><\/p>\n

2. Dalga<\/b><\/p>\n

Hi\u00e7 de hafife al\u0131nacak bir durum de\u011fil. Tek tek bireyler \u00fczerinden hareket edip koca bir politika olu\u015fturabilmek b\u00fcy\u00fck bir emek gerektirir; bu eme\u011fi verdiklerini kabul ediyorum. \u0130nsanlar\u0131 vicdanlar\u0131na hapsedip, foto\u011fraf\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc flula\u015ft\u0131rmay\u0131 \u00e7ok iyi beceriyorlar. \u00c7\u00f6p\u00fcn\u00fc ayr\u0131\u015ft\u0131ran, k\u0131y\u0131lardan izmarit toplayan ve tatil beldelerinde deniz dibinden \u00e7\u00f6p \u00e7\u0131karan birey, kafas\u0131n\u0131 yast\u0131\u011fa koydu\u011funda b\u00fcy\u00fck bir huzurla uykuya dalmay\u0131 hak etmi\u015ftir. Buna \u015f\u00f6yle kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131l\u0131yor: Ne yapal\u0131m, biz de mi kirletelim? Evet, siz de kirletin, kirletin ki c\u00fcrm\u00fcn\u00fcz kadar bile kirletemedi\u011finizi fark edesiniz. Hadi c\u00fcmlenin y\u00f6n\u00fcn\u00fc de\u011fi\u015ftireyim; hay\u0131r, tabii ki kire ortak olmay\u0131n, kar\u0131nca karar\u0131nca temizlemeye bak\u0131n, bak\u0131n ki temelli \u00e7\u00f6pe batmayal\u0131m. Hangi versiyonu al\u0131rsan\u0131z al\u0131n, sonu\u00e7 fani oldu\u011funuzdur. Yaln\u0131z benden okumu\u015f olmay\u0131n; saniyede milyonlarca pet \u015fi\u015fe \u00fcreten bir sistem s\u00f6z konusuyken, o pet \u015fi\u015feleri toplay\u0131p do\u011fay\u0131 korudu\u011funuzu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsan\u0131z, bunu salakl\u0131k bilan\u00e7onuzun pasifler b\u00f6l\u00fcm\u00fcne sermaye olarak yazar\u0131m… Varl\u0131klar\u0131n\u0131zdan siz sorumlusunuz… Do\u011fadan bir \u00f6rnek, madem do\u011fay\u0131 i\u015fliyoruz: bir bendin deli\u011fini kapatman\u0131n iki yolu vard\u0131r: \u00f6nden veya arkadan. Ve siz, sudan, g\u00fc\u00e7ten, debiden ve bas\u0131n\u00e7tan anl\u0131yorsan\u0131z bilirsiniz ki bir bent deli\u011fi \u00f6nden kapat\u0131lmazsa suyla ba\u015fa \u00e7\u0131k\u0131lmaz, su, \u00f6n\u00fcnde sonunda var olan yar\u0131\u011f\u0131 kullan\u0131p kendine bir ka\u00e7\u0131\u015f yolu bulacakt\u0131r…<\/span><\/p>\n

3. Dalga<\/b><\/p>\n

Almanya\u2019da Ye\u015filler i\u00e7in \u201cPetersilie\u201d lakab\u0131 kullan\u0131l\u0131r; maydanoz manas\u0131ndad\u0131r. T\u00fcrk\u00e7e\u2019de, hen\u00fcz geli\u015fkin bir hareket olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in buna benzer bir lakap yok ama argoda \u201cYe\u015fillik olsun\u201d tabiri var yaln\u0131z tabirin tevell\u00fcd\u00fc eski. Subjektifli\u011fimi a\u00e7\u0131k se\u00e7ik beyan edeyim; siyasete akl\u0131m erdi\u011finden bu yana ye\u015fillere, \u00e7evrecilere ve hayvan severlere i\u00e7im \u0131s\u0131nmad\u0131 ve hatta onlara gizli bir \u00f6fke bile duydum. Neden mi? Belki k\u0131skan\u00e7l\u0131ktan, niye ben de yapam\u0131yorum, k\u0131skan\u00e7l\u0131\u011f\u0131… Ve belki de kabal\u0131\u011f\u0131mdan, \u201cince ruhlar\u0131n\u0131\u201d anlam\u0131yorum… Yaln\u0131z, ba\u015ftan yazm\u0131\u015f olay\u0131m, siyaseten verece\u011fim cevap bunlardan hi\u00e7birini kapsam\u0131yor. Hani diyor ya Pir Sultan, \u201cille dostun g\u00fcl\u00fc yaralar beni\u201d Bir dostluk falan umdu\u011fumdan de\u011fil, g\u00fcl\u00fc ziyan etmelerini kald\u0131ram\u0131yorum… Bak\u0131n ben kapitalist sistemin \u00e7evre dostu yalan\u0131n\u0131 de\u015fifre etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken hangi k\u0131y\u0131lara kadar geldim. E bunun bir manas\u0131 olmal\u0131…\u00a0<\/span><\/p>\n

Tepe Nokta<\/b><\/p>\n

Siyasette iki \u00e7irkin y\u00fcz hat\u0131rl\u0131yorum: Biri \u00c7iller, onunla ki\u015fisel husumetim var, tarafs\u0131z olmayabilirim ama di\u011feri konusunda \u00e7ok samimiyim\/tarafs\u0131z\u0131m: Joschka Fisher. Hat\u0131rlars\u0131n\u0131z belki, Schr\u00f6der h\u00fck\u00fcmetinin d\u0131\u015fi\u015fleri bakan\u0131yd\u0131 (1998-2002) ve Almanya\u2019n\u0131n Balkanlar\u0131 par\u00e7alama siyasetinde ba\u015froldeydi. Bostandaki maydanozu (bile) koruyaca\u011f\u0131m diye gelen zat, Balkanlar\u0131 kan g\u00f6l\u00fcne \u00e7eviren emperyal plan\u0131n ba\u015f akt\u00f6r\u00fcyd\u00fc (buradaki erkeklik vurgusuna hi\u00e7bir itiraz\u0131m yok). Ve ben onun y\u00fcz\u00fcnden daha \u00e7irkin bir y\u00fcz hat\u0131rlam\u0131yorum… Asker ye\u015filiydi…<\/span><\/p>\n

4. (ters) Dalga<\/b><\/p>\n

Sadettin Teksoy \u00e7ok naifti; salakl\u0131\u011f\u0131m\u0131za s\u0131zm\u0131\u015f bir zeka m\u0131 yoksa zekam\u0131za s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015f bir salakl\u0131k m\u0131yd\u0131 tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r; ama naifti. (Dertlere derman)! arar, tuhafl\u0131klar\u0131 (kendisi de dahil) ekranlar\u0131m\u0131za ta\u015f\u0131r, g\u00f6z\u00fcm\u00fcze parmak sokar, soktu\u011fu parma\u011f\u0131 kuzey kutbuna kadar g\u00f6t\u00fcr\u00fcr, buz \u00fcst\u00fcnde namaz k\u0131lar ve lakin naifti. Biz ondan hi\u00e7 hazzetmedik \u00e7\u00fcnk\u00fc bir tutam vicdan\u0131 \u00e7ok buldu bize.Ye\u015fille, \u00e7evreyle ve en nihayetinde mikro vicdanlar\u0131m\u0131zla bir hesab\u0131 olmad\u0131.<\/span><\/p>\n

Dalgas\u0131zl\u0131k Hali<\/b><\/p>\n

U\u011fur D\u00fcndar \u00f6yle de\u011fildi ama. Yedi\u011fimiz b\u00fct\u00fcn g\u0131dalardan, giydi\u011fimiz b\u00fct\u00fcn elbiselere kadar, her yerimizde,\u00a0 gizlenmi\u015f bir mikrofonu ve kameras\u0131 vard\u0131. Bize, \u201cNeler yediriyorlar vatanda\u015fa, neler\u201d c\u00fcmlesini kurdurur, o vatanda\u015f k\u00fcmesinde bir alt k\u00fcme oldu\u011fumuzu unutturur ve ayn\u0131 ak\u015fam\u0131n sabah\u0131nda, ayn\u0131 pazara yollanmam\u0131za mani ol(a)mazd\u0131. Ve bizler, do\u011frusunu yazmak gerekirse, bu durumu pek de manidar bulmazd\u0131k. Kameray\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, mikrofonu, \u0130brahim Tatl\u0131ses yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda, a\u011fz\u0131n\u0131n i\u00e7inde bulan esnaf\u0131n salakl\u0131\u011f\u0131ndan haz al\u0131r, \u201cnedir karde\u015fim buran\u0131n hali\u201d sorusu kar\u015f\u0131s\u0131nda d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc \u015febeklikten mikro vicdanlar\u0131m\u0131z\u0131 besler ve c\u00fcmle cihan\u0131 kirden pastan temizlemi\u015f olman\u0131n g\u00f6rev yorgunlu\u011fuyla yataklar\u0131m\u0131za giderdik. Sonra, niye bu kadar uyu\u015fu\u011fuz diye \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck; kimsenin akl\u0131na \u201cSay\u0131n D\u00fcndar\u201d gelmedi, biz hep Sadettin\u2019i sorumlu bildik. \u015eimdi bu yaz\u0131n\u0131n huzur(suzlu\u011f)unda soruyorum: Kim sorumlu bu vurdumduymazl\u0131ktan, U\u011fur mu Sado mu? (Koca adama da Sado diyorum ya, pes!)<\/span><\/p>\n

K\u0131y\u0131da K\u00f6p\u00fck<\/b><\/p>\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcye geliyorum. Bir ihbarda bulunup, yaz\u0131y\u0131 karaya \u00e7ekece\u011fim. NTV\u2019nin \u201cYe\u015fil Ekran\u201d program\u0131n\u0131 sunan \u00e7ocu\u011fu buraya konu etmeyip, ayn\u0131 ekranda ayn\u0131 \u00e7ocu\u011fa \u201cotomobil\u201d program\u0131 da yapt\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir ara not olarak d\u00fc\u015fmekle yetinece\u011fim. \u0130hbar\u0131ma gelince: Say\u0131n Ye\u015fil Ekran (\u015fahsiyetli program), Hasankeyf\u2019te yap\u0131m\u0131 s\u00fcren baraj\u0131n in\u015faat\u0131ndan Avrupal\u0131 firmalar \u00e7ekildiklerini a\u00e7\u0131klad\u0131lar. (\u0130nsaniyetliklerinden de\u011fil, h\u00fck\u00fcmetleri kredi garantisi vermedi: Kapitalizmin alt yap\u0131 \u00fcst yap\u0131 uyumsuzlu\u011fu) Bu durum kar\u015f\u0131s\u0131nda T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmeti, krediyi i\u00e7erden temin etme yoluna gitti ve Hasankeyf\u2019i Ya\u015fatma Giri\u015fimi\u2019nin 14 May\u0131s 2010 tarihli bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131na g\u00f6re, Akbank ve Garanti Bankas\u0131\u2019yla anla\u015fmaya var\u0131ld\u0131. Sizden istirham\u0131m, bu iki bankan\u0131n kredi sa\u011flayaca\u011f\u0131 projenin \u00e7evreye uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131? Ye\u015fili koruma hedefi ta\u015f\u0131y\u0131p ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131? Bu yap\u0131m (kimileri, ben de dahil, y\u0131k\u0131m diyor) i\u00e7in oradaki insanlar\u0131n r\u0131zalar\u0131n\u0131n al\u0131n\u0131p al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, program\u0131n\u0131za konu yapman\u0131zd\u0131r. Ha bir de b\u00f6lgenin \u201ctarihi mesken\u201d olma durumu var, ona, o iki y\u00fczl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcze, hi\u00e7 dokunmuyorum; \u00e7\u00fcnk\u00fc biz onu ararken de\u011fil, tesad\u00fcfen bulduk. Yaz\u0131n\u0131n sarkmas\u0131 pahas\u0131na devam ediyorum: Turistleri e\u015fekle gezdirmekten \u00f6te bir aktivite bulamayanlar, tarihimiz yok oluyor diye y\u0131rt\u0131nmas\u0131nlar; bilinmeyen tarih zaten yoktur!<\/span><\/p>\n

(Deniz) Bitti<\/b><\/p>\n

Hasan Sever<\/strong><\/p>\n

Z\u00fcrih, 15-16 Haziran 2010; (Biz o g\u00fcn \u0130stanbul\u2019da, \u0130stanbul kadar b\u00fcy\u00fckm\u00fc\u015f\u00fcz.)<\/strong><\/p>\n

\n

 <\/p>\n