{"id":4463,"date":"2020-07-15T01:32:07","date_gmt":"2020-07-14T23:32:07","guid":{"rendered":"https:\/\/hasansever.org\/?p=576"},"modified":"2020-07-15T01:32:07","modified_gmt":"2020-07-14T23:32:07","slug":"ruzgar-bizi-surukleyecek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hasansever.org\/?p=4463","title":{"rendered":"R\u00fczg\u00e2r Bizi S\u00fcr\u00fckleyecek"},"content":{"rendered":"\n

\u201cBulutlar; yas tutan bir kad\u0131n y\u0131\u011f\u0131n\u0131 gibi.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n\n\n

D\u0131\u015far\u0131dan bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda yaprak k\u0131p\u0131rdamaz, r\u00fczgar esmez, toz burgulanmaz ya bir k\u00f6y ya\u015far; hem de tahmin edemeyece\u011finiz bir hareketlilikle. \u201cR\u00fczg\u00e2r Bizi S\u00fcr\u00fckleyecek\u201d fimininde ald\u0131\u011f\u0131m ilk izlenim y\u00f6netmenin \u201ck\u00f6y\u00fc\u201d \u201ck\u00f6y hayat\u0131n\u0131\u201d tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 oldu. Y\u0131llar evvel seyretti\u011fim, Z\u00fclf\u00fc Livaneli\u2019nin \u201cYer Demir G\u00f6k Bak\u0131r\u201d filmi \u201c\u00f6ld\u00fcren dura\u011fanl\u0131k\u201dla maluld\u00fc; bu vesileyle notumu d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olay\u0131m. Ankara\u2019da hangi sinema salonunda izledi\u011fimi hat\u0131rlam\u0131yorum ama y\u00f6netmenin k\u00f6y hayat\u0131n\u0131 bilmedi\u011fini hi\u00e7 unutmad\u0131m. Hayat\u0131mda seyretti\u011fim ve unutmad\u0131\u011f\u0131m ender k\u00f6t\u00fc filmlerden biridir.<\/p>\n

<\/p>\n

Ya\u015fayan her canl\u0131 gibi k\u00f6y de canl\u0131d\u0131r…<\/p>\n\n\n\n

Abbas Kiarostami tam da bu noktay\u0131, canl\u0131l\u011f\u0131 \u00f6n plana alarak filme giri\u015f yapar. Kendizi bir labirentin i\u00e7inde bulursunuz. Ge\u00e7ilen (t\u0131rman\u0131lan) her yerde bir hayat vard\u0131r ve bu hayatlar dekor olsun diye de\u011fil tam da olmas\u0131 gerekti\u011fi gibi yerli yerindedirler.<\/p>\n\n\n\n

\n

Bir K\u00fcrt k\u00f6y\u00fcne giri\u015f zordur; zira K\u00fcrt k\u00f6y\u00fcn\u00fcn kendisi zordur; saklanmak, g\u00f6ze batmamak ve hayatta kalmak b\u00f6yle bir \u015fey olsa gerek. Ne der k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuk (Farzad) \u201cK\u00f6y kurulurken ben yoktum\u201d Sadece Farzad de\u011fil, hi\u00e7 kimse yoktu. Bir k\u00f6y kimsesizlikle kurulur.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

\u00d6nder, \u201c\u00e7ayevini i\u015fleten ya\u015fl\u0131 kad\u0131n\u201d demi\u015f, ukalal\u0131k yapmak istemem ama o kad\u0131n ya\u015fl\u0131 de\u011fil. Bildi\u011fim i\u00e7in s\u00f6yl\u00fcyorum, o kad\u0131n ta\u015f \u00e7atlasa elli ya\u015f\u0131ndad\u0131r. Bundan niye bu kadar eminim? Daha \u00f6nce \u015fokunu ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in biliyorum. Benim \u00fclkemde de \u00f6yledir, bir \u201ck\u00f6yl\u00fc\u201d kad\u0131n\u0131n ya\u015f\u0131 asla tahmin edilemez. Neyse bu bir taraf\u0131, di\u011feri ise o kad\u0131n\u0131n m\u00fcthi\u015f tan\u0131d\u0131k olmas\u0131d\u0131r. Yak\u0131n k\u00f6y\u00fcmden bir kad\u0131na, boy, endam, konu\u015fma, tav\u0131r olarak o kadar benziyor ki filmi seyrederken o sahneyi durdurdum ve kad\u0131na uzun uzun bakt\u0131m o kad\u0131n de\u011fil ama t\u0131pk\u0131s\u0131…<\/p>\n\n\n\n

\u00c7ocuklu\u011fum \u201cbu k\u00f6y\u201d vari evlerden birinde ge\u00e7ti. S\u00fct sa\u011f\u0131lan karanl\u0131k ah\u0131r, telefon sinyali almak i\u00e7in \u00e7\u0131k\u0131lan tepe, s\u0131nav tela\u015f\u0131 ya\u015fayan \u00e7ocuk ve \u00f6l\u00fcm\u00fcn \u201ckudretli\u201d beklentisi; hepsi ger\u00e7ek. Tek bir karesine itiraz etmiyorum.<\/p>\n\n\n\n

Filmdeki bilgeli\u011fe gelince: Fars k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn uzant\u0131s\u0131d\u0131r; m\u00fcbala\u011fa edildi\u011fini sanm\u0131yorum. Nas\u0131l ki T\u00fcrkiye K\u00fcrdistan\u0131\u2019ndan bir K\u00fcrt T\u00fcrk aksanl\u0131ysa; \u0130ran K\u00fcrdistan\u0131\u2019nda bir K\u00fcrt Fars aksanl\u0131 olsa gerek (K\u00fcrt ki kendi dilini bile aksanl\u0131 konu\u015fur). Bu aksana, beslenme k\u00fclt\u00fcrden oldu\u011fu s\u00fcrece, bir itiraz olamaz diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n\n\n\n

Ne diyor Kahveci Kad\u0131n: \u201cSenin annen evde hi\u00e7 mi \u00e7ay yapmad\u0131?\u201d Ne fark\u0131 var? Ha evinde kocana ha oca\u011f\u0131nda k\u00f6y\u00fcne kahve yapm\u0131\u015fs\u0131n; kocan k\u00f6y\u00fcn de\u011fil midir? Koca, k\u00f6y oldu\u011fu s\u00fcrece bir ayr\u0131m g\u00f6rm\u00fcyorum. Biz, m\u00fchendis, \u015fehriden bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in bir sosyal de\u011fi\u015fim bekliyoruz. Sahnenin hafiten uzat\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 ve maalesef orijinal dilde takip edilememesi bizler a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir s\u00fcr\u00fc g\u00fczelli\u011fi \u00e7eviri k\u0131s\u0131rl\u0131\u011f\u0131na kurban vermi\u015f oluyor.<\/p>\n\n\n\n

\n

Tahran\u2019da gelen m\u00fchendis, \u201ctelekom\u00fcnikasyon\u201d i\u015fi i\u00e7in oradad\u0131r. Manidard\u0131r. Belki de Tahran\u2019la bir ba\u011flant\u0131 aran\u0131yordur; de\u011fil mi ama bizde de \u015fimdi Ankara\u2019yla bir ba\u011flant\u0131 aran\u0131yor. Umar\u0131m bulunur…<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Farzad diyor ya, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc soruyu bilemedim. Niye d\u00f6rt bilemiyorum ama sorular\u0131n en kolay\u0131 oldu\u011fu malum. Nedir soru: \u201cMah\u015fer g\u00fcn\u00fc iyiler ve k\u00f6t\u00fcler nereye giderler.\u201d Yan\u0131t basit: \u0130yiler cehenneme, k\u00f6t\u00fcler cennete pardon tersi. M\u00fchendis de bu espiriyi yap\u0131yor. \u015e\u00f6yle anl\u0131yorum: En basit soru asl\u0131nda en sa\u00e7ma olan sorudur \u00e7\u00fcnk\u00fc bu kadar basitse soru(n) yapmaya gerek yok…<\/p>\n\n\n\n

K\u00f6yde cami yok; dikkatimi \u00e7ekti (yoksa ben mi ka\u00e7\u0131rd\u0131m?). \u00d6\u011fretmen topald\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Tarlalar\u0131n aras\u0131nda giden motosiklet e\u015fli\u011finde enfes g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler sunulur. Motosiklet Doktor\u2019undur ve Doktor bir disiplinsiz \u201cfilozoftur\u201d (Do\u011fu disiplinine \u00e7ok uygundur). Hayyam\u2019dan \u015fiir okur:<\/p>\n\n\n\n

\u201c\u00f6b\u00fcr d\u00fcnyan\u0131n g\u00fczel oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyorlar
daha g\u00fczel olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131
kim d\u00f6n\u00fcp geri, s\u00f6ylemi\u015f ki.
diyorlar ki; hurili cennet g\u00fczeldir.
elinde olana sar\u0131l, o bo\u015f vaatleri b\u0131rak.
davulun bile sesi uzaktan g\u00fczeldir.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\u201cUzmanla\u015fma\u201d kar\u015f\u0131t\u0131, heybesi terkide, iki tekerleklinin \u00fczerinde do\u011fayla i\u00e7 i\u00e7edir. Asl\u0131nda o kadar da \u201cdo\u011fal\u201d de\u011fildir zira at yerine motosiklete binmektedir. \u0130\u015fte bu, de\u011fi\u015fimin bir ba\u015fka y\u00fcz\u00fcd\u00fcr. Kanal kazan i\u015f\u00e7i (k\u00f6yl\u00fc) \u015eirin ve Ferhat\u2019tan haberdard\u0131r. \u201cA\u015fks\u0131z hayat m\u0131 olur?\u201d der. T\u00fcrk ba\u015fbakan\u0131 ise ge\u00e7enlerde yapt\u0131\u011f\u0131 bir a\u00e7\u0131l\u0131\u015fta \u201cT\u00fcneller kaz\u0131yor, Leyla\u2019la Mecnun\u2019u kavu\u015fturuyoruz\u201d diyordu; cehalette boy \u00f6l\u00e7\u00fc\u015f\u00fclmez bir ululukta g\u00f6rev ifa ediyor.<\/p>\n\n\n\n

Ve geliyorum sonuca:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Muhendis, y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6r(e)medi\u011fimiz s\u00fct sa\u011fan k\u0131za, i\u015f\u00e7i (k\u00f6yl\u00fcn\u00fcn) yarine sorar: \u201cF\u00fcru\u011f\u2019u tan\u0131yor musun?
K\u0131z: Evet, (kom\u015funun) k\u0131z\u0131
M\u00fchendis: Onu de\u011fil, \u015eair F\u00fcru\u011f\u2019u tan\u0131yor musun?<\/p>\n\n\n\n

\u00c7ok \u00e7arp\u0131\u00e7\u0131 bir diyalog. De\u011fil mi ama \u015fair dedi\u011fin kom\u015funun k\u0131z\u0131 veya o\u011fludur, onu g\u00f6kte aramaya ne hacet!<\/p>\n\n\n\n

Ve F\u00fcru\u011f Ferruhzad:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u201cey sevgilim evime gelirsen e\u011fer
bana bir lamba getir
ve caddedeki o mutlu kalabal\u0131\u011f\u0131 izleyebilece\u011fim bir pencere.
ne yaz\u0131k, k\u0131sac\u0131k gecemde
r\u00fczgar yapraklarla bulu\u015fmak \u00fczere.
k\u0131sac\u0131k gecem harap edici \u0131st\u0131rapla dolu.
dinle!
duyuyor musun g\u00f6lgelerin f\u0131s\u0131lt\u0131s\u0131n\u0131?
yabanc\u0131y\u0131m ben bu mutlulu\u011fa
al\u0131\u015fk\u0131n\u0131m bu umutsuzlu\u011fa.
dinle!
duyuyor musun g\u00f6lgelerin f\u0131s\u0131lt\u0131s\u0131n\u0131?
orada, gecede, bir \u015feyler oluyor.
ay k\u0131z\u0131l ve endi\u015feli
ve her an \u00e7\u00f6kebilecek bu \u00e7at\u0131ya ba\u011flanm\u0131\u015f.
bulutlar; yas tutan bir kad\u0131n y\u0131\u011f\u0131n\u0131 gibi.
bekliyorlar ya\u011fmas\u0131n\u0131.
bir an
ve sonra hi\u00e7.
bu pencerenin ard\u0131ndan gece titriyor.
ve d\u00fcnya duruyor.
sen ye\u015filli\u011finde a\u015fk dolu ellerimin \u00fcst\u00fcne
ellerini, o yanan hat\u0131ralar\u0131, koy!
ve hayat\u0131n s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131yla dolu dudaklar\u0131m\u0131
a\u015fk dolu dudaklar\u0131m\u0131n dokunu\u015funa b\u0131rak.
r\u00fczgar bizi s\u00fcr\u00fckleyecek...<\/pre>\n\n\n\n
Hasan Sever
Derby, 23 Arl\u0131k 2010<\/strong><\/p>\n\n\n
\n\n