{"id":4477,"date":"2020-07-22T16:43:51","date_gmt":"2020-07-22T14:43:51","guid":{"rendered":"https:\/\/hasansever.org\/?p=901"},"modified":"2020-07-22T16:43:51","modified_gmt":"2020-07-22T14:43:51","slug":"semt-pazari-limmat-sehri-manzaralari-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hasansever.org\/?p=4477","title":{"rendered":"Semt Pazar\u0131 &#8211; Limmat \u015eehri Manzaralar\u0131- 2"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-weight: 400;\">F\u0131kraya g\u00f6re, tanr\u0131, d\u00fcnyadan sorumlu elemanlar\u0131n\u0131 huzura al\u0131r ve onlara, \u201cGidin, Alplere yerle\u015ftirdi\u011fim k\u00f6yl\u00fclerime bir bak\u0131n, onlar\u0131 o da\u011flara yerle\u015ftirmekle sanki bir haks\u0131zl\u0131k etmi\u015fim hissiyat\u0131nday\u0131m. Sorun, varsa bir sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zelim\u201d der. Alpler&#8217;e, tahminen \u015fimdiki Appenzell civar\u0131nda bir yere gelen g\u00f6revliler, b\u00fcy\u00fck bir mutluluk ve s\u0131cak bir misafirperverlikle kar\u015f\u0131lan\u0131rlar. Yenilir i\u00e7ilir, kalkmaya yak\u0131n; bize benziyorlarm\u0131\u015f demek ki, mevzuyu a\u00e7arlar. S\u00f6z\u00fc en ya\u015fl\u0131 \u0130svi\u00e7reli al\u0131r ve der ki \u201cBir \u015fikayetimiz yok, hatta m\u00fcte\u015fekkir oldu\u011fumuzu l\u00fctfen tanr\u0131ya iletin. Siz de yiyip i\u00e7ti\u011finizin paras\u0131n\u0131 \u00f6deyin ve g\u00fcle g\u00fcle gidin.\u201d&nbsp;<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Osmanl\u0131n\u0131n hemen \u00f6ncesinde, 1291 y\u0131l\u0131nda devletle\u015fmeyi ba\u015flatan ve zaman kaybetmeden i\u00e7 pazar olu\u015fturmaya giri\u015fen bir \u0130svi\u00e7reli i\u00e7in \u201chesap\u201d istemek vakai adliyedendir. Kapal\u0131 ekonomisiyle karn\u0131n\u0131 doyuramayan Alpli, d\u00fcze inip \u015fehir ve kasabal\u0131yla al\u0131\u015f veri\u015fe oturmak zorunda kald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, ne yapt\u0131ysa o hesap kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda yapt\u0131 zaten. Hal b\u00f6yle olunca ev sahipli\u011fi de \u201cpazar\u201d kavram\u0131 \u00fczerinden geli\u015fti. Dolay\u0131s\u0131yla \u0130svi\u00e7reli&#8217;nin k\u00f6yl\u00fc oldu\u011fu olsa olsa&nbsp; co\u011frafi bir tan\u0131md\u0131r; toplumun, sosyal siyasal ve ekonomik yap\u0131s\u0131n\u0131n k\u00f6yl\u00fcl\u00fckle hi\u00e7bir ilgisi yoktur. Bunun (yalan s\u00f6yleyemeyen) dilde onay\u0131 da var: \u201cZ\u00fcrihli birini \u00e7ok k\u0131zd\u0131racak bir \u015fey yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, kendi leh\u00e7esiyle \u201cdu muesch zahle\u201d der, Almancas\u0131, \u201cdu musst bezahlen;\u201d T\u00fcrk\u00e7esi, \u201cbunu \u00f6deyeceksin\u201d manas\u0131ndad\u0131r ve \u201cd\u00f6verim la seni\u201d ile hi\u00e7bir ilgisi yoktur; do\u011frudan ve kavramsal olarak parasal bir \u00f6demeyi kasteder.<\/span><\/p>\n<blockquote><p><span style=\"font-weight: 400;\">Kapal\u0131 ekonomisiyle karn\u0131n\u0131 doyuramayan Alpli, d\u00fcze inip \u015fehir ve kasabal\u0131yla al\u0131\u015f veri\u015fe oturmak zorunda kald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, ne yapt\u0131ysa o hesap kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda yapt\u0131 zaten. <\/span><\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-weight: 400;\">\u0130\u015fyerim, Z\u00fcrih\u2019in tan\u0131nm\u0131\u015f meydanlar\u0131ndan Helvatia Platz\u2019\u0131n k\u00f6\u015fesinde bulunuyor. Helvetia Platz, n\u00fcmayi\u015flerin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ya da bitti\u011fi yer olarak biz \u201cyabanc\u0131lar\u201d\u0131n epey a\u015fina oldu\u011fu bir alan. Alan\u0131n g\u00fcneye bakan taraf\u0131ndan Stauffacher caddesi ge\u00e7er, Stauffacher, \u0130svi\u00e7re\u2019nin kurucu babalar\u0131ndan biridir. Meydan ufak ama havadard\u0131r&#8230; \u0130\u015fte bu meydanda politik g\u00f6sterilerden ba\u015fka bir de haftan\u0131n iki g\u00fcn\u00fc, Sal\u0131-Cuma, semt pazar\u0131 kurulur.&nbsp;<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Kurulan semt pazar\u0131, k\u00fc\u00e7\u00fck, sessiz ve d\u00fczenlidir. Sessizlik o raddededir ki, e\u011fer alan\u0131 \u00e7evreleyen binalardan birine Langstarsse taraf\u0131ndan girmi\u015f ve alan\u0131 g\u00f6rmemi\u015fseniz o g\u00fcn orada bir pazar\u0131n kurulu oldu\u011funu kesinlikle bilemezsiniz. Pazarc\u0131lar sabah erkenden kendilerine ayr\u0131lm\u0131\u015f ve \u00e7izgilerle belirlenmi\u015f alanlara tezgahlar\u0131n\u0131 kurar, saat 12\u2019de tezgahlar\u0131n\u0131, arkada tek bir \u00e7\u00f6p b\u0131rakmadan toplarlar, \u00f6\u011fleden sonra alana yolunuz d\u00fc\u015ferse orada sabah bir pazar\u0131n kurulmu\u015f oldu\u011funu anlayamazs\u0131n\u0131z. Pazar tezgahlar\u0131 t\u0131ka basa de\u011fil, bir s\u00fcper market titizli\u011findedir. Tezgahlarda mevsimine g\u00f6re sebze-meyve ve her daim hayvansal \u00fcr\u00fcnleri bulman\u0131z m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bir de \u00e7i\u00e7ek\u00e7iler vard\u0131r. Her t\u00fcrl\u00fc g\u00fcl\u00fcn, \u00e7i\u00e7e\u011fin, otun ve hatta k\u0131\u015f\u0131n \u00e7am yapraklar\u0131n\u0131n kozalaklarla buket edildi\u011fi tezgahlar\u0131n ba\u015f\u0131nda, Z\u00fcrich diyalekti\u011fi konu\u015fan \u00e7evre k\u00f6yl\u00fcler, tela\u015fs\u0131z ve sakindirler. Herkesin bir m\u00fc\u015fterisi vard\u0131r ve bu m\u00fc\u015fteri pazar\u0131n a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Sal\u0131 ve Cuma g\u00fcnleri muhakkak al\u0131\u015fveri\u015fe gelir. Yine alan\u0131n bir bina \u00f6tesinde Coop, be\u015fy\u00fcz metre ilerisinde de Migros vard\u0131r ve bu pazar\u0131 hi\u00e7 ilgilendirmez. Fiyatlara gelince, semt pazar\u0131 mant\u0131\u011f\u0131m\u0131za ters, pahal\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n<blockquote><p><span style=\"font-weight: 400;\">Kendi ad\u0131ma, tarihsel bir devaml\u0131l\u0131k arz eden bu t\u00fcr aktivitelerden \u00e7ok b\u00fcy\u00fck haz duyuyorum. <\/span><\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Kendi ad\u0131ma, tarihsel bir devaml\u0131l\u0131k arz eden bu t\u00fcr aktivitelerden \u00e7ok b\u00fcy\u00fck haz duyuyorum. Sadece haz da de\u011fil, bu t\u00fcr devaml\u0131l\u0131klar\u0131n toplumlar\u0131n haf\u0131zas\u0131n\u0131 diri tuttu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Kimsenin kimseye \u201cbizim zaman\u0131m\u0131zda\u201dyla ba\u015flayan ve sanki ba\u015fka bir co\u011frafyada ge\u00e7mi\u015f gibi yedi yabanc\u0131 bir hikaye anlatma zaruriyetinin olmamas\u0131 rahatlat\u0131c\u0131 bir \u015fey olsa gerek \u00e7\u00fcnk\u00fc toplumlar\u0131n ku\u015faklar aras\u0131 tecr\u00fcbeyi sadece kelimelerle anlatamayacaklar\u0131na inan\u0131yorum. Zaten b\u00fcy\u00fck foto\u011frafa bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, Credit Suisse\u2019in, UBS ve Nestle\u2019nin do\u011fdu\u011fu\/oldu\u011fu bir \u00fclkede bu pazar\u0131n bir ekonomik gereklili\u011fi de olmasa gerek. Ama toplumlar, t\u0131pk\u0131 insanlar gibi, sadece \u201cmaddi\u201dyattan m\u00fcte\u015fekkil de\u011fildirler.<\/span><\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Kimsenin kimseye \u201cbizim zaman\u0131m\u0131zda\u201dyla ba\u015flayan ve sanki ba\u015fka bir co\u011frafyada ge\u00e7mi\u015f gibi yedi yabanc\u0131 bir hikaye anlatma zaruriyetinin olmamas\u0131 rahatlat\u0131c\u0131 bir \u015fey olsa gerek \u00e7\u00fcnk\u00fc toplumlar\u0131n ku\u015faklar aras\u0131 tecr\u00fcbeyi sadece kelimelerle anlatamayacaklar\u0131na inan\u0131yorum.<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Semt pazar\u0131yla bir taraftan ve hi\u00e7bir komplekse kap\u0131lmadan \u201ck\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc\u201d devam ettiren \u0130svi\u00e7re, di\u011fer yandan Kapitalist varolu\u015fun i\u00e7inde, var olamam\u0131\u015f ruhuna bir k\u0131r kap\u0131s\u0131 a\u00e7ma tela\u015f\u0131ndad\u0131r. Bu tela\u015f\u0131nda ne kadar cevval ve bu aray\u0131\u015f derde deva m\u0131d\u0131r ba\u015fka bir yaz\u0131da de\u011finece\u011fim. \u015eimdilik pazar\u0131n sessizli\u011finde \u015fehrin kimsesizli\u011fini unutmak istiyorum. Bir ad\u0131m \u00f6tesi \u201cHooters\u201d olan bu pazar\u0131n b\u00fct\u00fcn c\u0131l\u0131zl\u0131\u011f\u0131na ra\u011fmen \u015fehre taze hava \u00fcfledi\u011fine inan\u0131yorum. O \u015fehirler ki sokaklar\u0131nda y\u00fcr\u00fcyenlerin g\u00f6\u011fe bakmay\u0131 unuttu\u011fu insanlarla dolular.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Pazar\u0131n i\u00e7inden ge\u00e7ip mesaiye gidiyorum. Hava g\u00fcne\u015fli ve serin, nefis bir Z\u00fcrich sabah\u0131. Tezgahlar\u0131n arkas\u0131ndaki insanlara bak\u0131yorum. Tanr\u0131dan bile hesap alabilmi\u015f, ki o hesaba g\u00f6n\u00fcll\u00fc oturmaz, Helvetlerin torunlar\u0131, atalar\u0131n\u0131n Suriye ve M\u0131s\u0131r pazarlar\u0131nda dokuma hammaddesi y\u00fcklendikleri zamanlar\u0131, belki de onlar\u0131n emperyalli\u011fine bir g\u00f6nderme olarak, ya\u015fatmaya devam ediyorlar. Bu \u201ck\u0131ymetli\u201d bir miras olsa gerek. \u0130svi\u00e7re sokaklar\u0131na bak\u0131p, d\u00fcnyan\u0131n bu curcunal\u0131 halinde nas\u0131l durgun bir su gibi dingin kal\u0131nabildi\u011fine \u015fa\u015f\u0131l\u0131yor ya unutuluyor, f\u0131rt\u0131na en \u00e7ok yer alt\u0131 \u0131rmaklar\u0131n\u0131 besler&#8230;<\/span><\/p>\n<p><b>Hasan Sever<\/b><\/p>\n<p><b>Z\u00fcrih, 29 Haziran 2010<\/b><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>F\u0131kraya g\u00f6re, tanr\u0131, d\u00fcnyadan sorumlu elemanlar\u0131n\u0131 huzura al\u0131r ve onlara, \u201cGidin, Alplere yerle\u015ftirdi\u011fim k\u00f6yl\u00fclerime bir bak\u0131n, onlar\u0131 o da\u011flara yerle\u015ftirmekle sanki bir haks\u0131zl\u0131k etmi\u015fim hissiyat\u0131nday\u0131m. Sorun, varsa bir sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zelim\u201d der. Alpler&#8217;e, tahminen \u015fimdiki Appenzell civar\u0131nda bir yere gelen g\u00f6revliler, b\u00fcy\u00fck bir mutluluk ve s\u0131cak bir misafirperverlikle kar\u015f\u0131lan\u0131rlar. Yenilir i\u00e7ilir, kalkmaya yak\u0131n; bize benziyorlarm\u0131\u015f demek ki, mevzuyu a\u00e7arlar. S\u00f6z\u00fc en ya\u015fl\u0131 \u0130svi\u00e7reli al\u0131r ve der ki \u201cBir \u015fikayetimiz yok, hatta m\u00fcte\u015fekkir oldu\u011fumuzu l\u00fctfen tanr\u0131ya iletin. Siz de yiyip i\u00e7ti\u011finizin paras\u0131n\u0131 \u00f6deyin ve g\u00fcle g\u00fcle gidin.\u201d&nbsp; Osmanl\u0131n\u0131n hemen \u00f6ncesinde, 1291 y\u0131l\u0131nda devletle\u015fmeyi ba\u015flatan ve zaman kaybetmeden i\u00e7 pazar olu\u015fturmaya giri\u015fen bir \u0130svi\u00e7reli i\u00e7in \u201chesap\u201d istemek vakai adliyedendir. Kapal\u0131 ekonomisiyle karn\u0131n\u0131 doyuramayan Alpli, d\u00fcze inip \u015fehir ve kasabal\u0131yla al\u0131\u015f veri\u015fe oturmak zorunda kald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, ne yapt\u0131ysa o hesap kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda yapt\u0131 zaten. Hal b\u00f6yle olunca ev sahipli\u011fi de \u201cpazar\u201d kavram\u0131 \u00fczerinden geli\u015fti. Dolay\u0131s\u0131yla \u0130svi\u00e7reli&#8217;nin k\u00f6yl\u00fc oldu\u011fu olsa olsa&nbsp; co\u011frafi bir tan\u0131md\u0131r; toplumun, sosyal siyasal ve ekonomik yap\u0131s\u0131n\u0131n k\u00f6yl\u00fcl\u00fckle hi\u00e7bir ilgisi yoktur. Bunun (yalan s\u00f6yleyemeyen) dilde onay\u0131 da var: \u201cZ\u00fcrihli birini \u00e7ok k\u0131zd\u0131racak bir \u015fey yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, kendi leh\u00e7esiyle \u201cdu muesch zahle\u201d der, Almancas\u0131, \u201cdu musst bezahlen;\u201d T\u00fcrk\u00e7esi, \u201cbunu \u00f6deyeceksin\u201d manas\u0131ndad\u0131r ve \u201cd\u00f6verim la seni\u201d ile hi\u00e7bir ilgisi yoktur; do\u011frudan ve kavramsal olarak parasal bir \u00f6demeyi kasteder. Kapal\u0131 ekonomisiyle karn\u0131n\u0131 doyuramayan Alpli, d\u00fcze inip \u015fehir ve kasabal\u0131yla al\u0131\u015f veri\u015fe oturmak zorunda kald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, ne yapt\u0131ysa o hesap kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda yapt\u0131 zaten. \u0130\u015fyerim, Z\u00fcrih\u2019in tan\u0131nm\u0131\u015f meydanlar\u0131ndan Helvatia Platz\u2019\u0131n k\u00f6\u015fesinde bulunuyor. Helvetia Platz, n\u00fcmayi\u015flerin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ya da bitti\u011fi yer olarak biz \u201cyabanc\u0131lar\u201d\u0131n epey a\u015fina oldu\u011fu bir alan. Alan\u0131n g\u00fcneye bakan taraf\u0131ndan Stauffacher caddesi ge\u00e7er, Stauffacher, \u0130svi\u00e7re\u2019nin kurucu babalar\u0131ndan biridir. Meydan ufak ama havadard\u0131r&#8230; \u0130\u015fte bu meydanda politik g\u00f6sterilerden ba\u015fka bir de haftan\u0131n iki g\u00fcn\u00fc, Sal\u0131-Cuma, semt pazar\u0131 kurulur.&nbsp; Kurulan semt pazar\u0131, k\u00fc\u00e7\u00fck, sessiz ve d\u00fczenlidir. Sessizlik o raddededir ki, e\u011fer alan\u0131 \u00e7evreleyen binalardan birine Langstarsse taraf\u0131ndan girmi\u015f ve alan\u0131 g\u00f6rmemi\u015fseniz o g\u00fcn orada bir pazar\u0131n kurulu oldu\u011funu kesinlikle bilemezsiniz. Pazarc\u0131lar sabah erkenden kendilerine ayr\u0131lm\u0131\u015f ve \u00e7izgilerle belirlenmi\u015f alanlara tezgahlar\u0131n\u0131 kurar, saat 12\u2019de tezgahlar\u0131n\u0131, arkada tek bir \u00e7\u00f6p b\u0131rakmadan toplarlar, \u00f6\u011fleden sonra alana yolunuz d\u00fc\u015ferse orada sabah bir pazar\u0131n kurulmu\u015f oldu\u011funu anlayamazs\u0131n\u0131z. Pazar tezgahlar\u0131 t\u0131ka basa de\u011fil, bir s\u00fcper market titizli\u011findedir. Tezgahlarda mevsimine g\u00f6re sebze-meyve ve her daim hayvansal \u00fcr\u00fcnleri bulman\u0131z m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bir de \u00e7i\u00e7ek\u00e7iler vard\u0131r. Her t\u00fcrl\u00fc g\u00fcl\u00fcn, \u00e7i\u00e7e\u011fin, otun ve hatta k\u0131\u015f\u0131n \u00e7am yapraklar\u0131n\u0131n kozalaklarla buket edildi\u011fi tezgahlar\u0131n ba\u015f\u0131nda, Z\u00fcrich diyalekti\u011fi konu\u015fan \u00e7evre k\u00f6yl\u00fcler, tela\u015fs\u0131z ve sakindirler. Herkesin bir m\u00fc\u015fterisi vard\u0131r ve bu m\u00fc\u015fteri pazar\u0131n a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Sal\u0131 ve Cuma g\u00fcnleri muhakkak al\u0131\u015fveri\u015fe gelir. Yine alan\u0131n bir bina \u00f6tesinde Coop, be\u015fy\u00fcz metre ilerisinde de Migros vard\u0131r ve bu pazar\u0131 hi\u00e7 ilgilendirmez. Fiyatlara gelince, semt pazar\u0131 mant\u0131\u011f\u0131m\u0131za ters, pahal\u0131d\u0131r. Kendi ad\u0131ma, tarihsel bir devaml\u0131l\u0131k arz eden bu t\u00fcr aktivitelerden \u00e7ok b\u00fcy\u00fck haz duyuyorum. Kendi ad\u0131ma, tarihsel bir devaml\u0131l\u0131k arz eden bu t\u00fcr aktivitelerden \u00e7ok b\u00fcy\u00fck haz duyuyorum. Sadece haz da de\u011fil, bu t\u00fcr devaml\u0131l\u0131klar\u0131n toplumlar\u0131n haf\u0131zas\u0131n\u0131 diri tuttu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Kimsenin kimseye \u201cbizim zaman\u0131m\u0131zda\u201dyla ba\u015flayan ve sanki ba\u015fka bir co\u011frafyada ge\u00e7mi\u015f gibi yedi yabanc\u0131 bir hikaye anlatma zaruriyetinin olmamas\u0131 rahatlat\u0131c\u0131 bir \u015fey olsa gerek \u00e7\u00fcnk\u00fc toplumlar\u0131n ku\u015faklar aras\u0131 tecr\u00fcbeyi sadece kelimelerle anlatamayacaklar\u0131na inan\u0131yorum. Zaten b\u00fcy\u00fck foto\u011frafa bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, Credit Suisse\u2019in, UBS ve Nestle\u2019nin do\u011fdu\u011fu\/oldu\u011fu bir \u00fclkede bu pazar\u0131n bir ekonomik gereklili\u011fi de olmasa gerek. Ama toplumlar, t\u0131pk\u0131 insanlar gibi, sadece \u201cmaddi\u201dyattan m\u00fcte\u015fekkil de\u011fildirler. Kimsenin kimseye \u201cbizim zaman\u0131m\u0131zda\u201dyla ba\u015flayan ve sanki ba\u015fka bir co\u011frafyada ge\u00e7mi\u015f gibi yedi yabanc\u0131 bir hikaye anlatma zaruriyetinin olmamas\u0131 rahatlat\u0131c\u0131 bir \u015fey olsa gerek \u00e7\u00fcnk\u00fc toplumlar\u0131n ku\u015faklar aras\u0131 tecr\u00fcbeyi sadece kelimelerle anlatamayacaklar\u0131na inan\u0131yorum. Semt pazar\u0131yla bir taraftan ve hi\u00e7bir komplekse kap\u0131lmadan \u201ck\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc\u201d devam ettiren \u0130svi\u00e7re, di\u011fer yandan Kapitalist varolu\u015fun i\u00e7inde, var olamam\u0131\u015f ruhuna bir k\u0131r kap\u0131s\u0131 a\u00e7ma tela\u015f\u0131ndad\u0131r. Bu tela\u015f\u0131nda ne kadar cevval ve bu aray\u0131\u015f derde deva m\u0131d\u0131r ba\u015fka bir yaz\u0131da de\u011finece\u011fim. \u015eimdilik pazar\u0131n sessizli\u011finde \u015fehrin kimsesizli\u011fini unutmak istiyorum. Bir ad\u0131m \u00f6tesi \u201cHooters\u201d olan bu pazar\u0131n b\u00fct\u00fcn c\u0131l\u0131zl\u0131\u011f\u0131na ra\u011fmen \u015fehre taze hava \u00fcfledi\u011fine inan\u0131yorum. O \u015fehirler ki sokaklar\u0131nda y\u00fcr\u00fcyenlerin g\u00f6\u011fe bakmay\u0131 unuttu\u011fu insanlarla dolular. Pazar\u0131n i\u00e7inden ge\u00e7ip mesaiye gidiyorum. Hava g\u00fcne\u015fli ve serin, nefis bir Z\u00fcrich sabah\u0131. Tezgahlar\u0131n arkas\u0131ndaki insanlara bak\u0131yorum. Tanr\u0131dan bile hesap alabilmi\u015f, ki o hesaba g\u00f6n\u00fcll\u00fc oturmaz, Helvetlerin torunlar\u0131, atalar\u0131n\u0131n Suriye ve M\u0131s\u0131r pazarlar\u0131nda dokuma hammaddesi y\u00fcklendikleri zamanlar\u0131, belki de onlar\u0131n emperyalli\u011fine bir g\u00f6nderme olarak, ya\u015fatmaya devam ediyorlar. Bu \u201ck\u0131ymetli\u201d bir miras olsa gerek. \u0130svi\u00e7re sokaklar\u0131na bak\u0131p, d\u00fcnyan\u0131n bu curcunal\u0131 halinde nas\u0131l durgun bir su gibi dingin kal\u0131nabildi\u011fine \u015fa\u015f\u0131l\u0131yor ya unutuluyor, f\u0131rt\u0131na en \u00e7ok yer alt\u0131 \u0131rmaklar\u0131n\u0131 besler&#8230; Hasan Sever Z\u00fcrih, 29 Haziran 2010<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1186,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[58,45],"tags":[493,504,664,924,1118],"class_list":["post-4477","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-edebiyat","category-yazilar","tag-hasan-sever","tag-helvetia-platz","tag-limmat-sehri-manzaralari","tag-semt-pazari","tag-zurih"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Semt Pazar\u0131 - Limmat \u015eehri Manzaralar\u0131- 2 - HASAN SEVER<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/hasansever.org\/?p=4477\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Semt Pazar\u0131 - Limmat \u015eehri Manzaralar\u0131- 2 - HASAN SEVER\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"F\u0131kraya g\u00f6re, tanr\u0131, d\u00fcnyadan sorumlu elemanlar\u0131n\u0131 huzura al\u0131r ve onlara, \u201cGidin, Alplere yerle\u015ftirdi\u011fim k\u00f6yl\u00fclerime bir bak\u0131n, onlar\u0131 o da\u011flara yerle\u015ftirmekle sanki bir haks\u0131zl\u0131k etmi\u015fim hissiyat\u0131nday\u0131m. Sorun, varsa bir sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zelim\u201d der. Alpler&#8217;e, tahminen \u015fimdiki Appenzell civar\u0131nda bir yere gelen g\u00f6revliler, b\u00fcy\u00fck bir mutluluk ve s\u0131cak bir misafirperverlikle kar\u015f\u0131lan\u0131rlar. Yenilir i\u00e7ilir, kalkmaya yak\u0131n; bize benziyorlarm\u0131\u015f demek ki, mevzuyu a\u00e7arlar. S\u00f6z\u00fc en ya\u015fl\u0131 \u0130svi\u00e7reli al\u0131r ve der ki \u201cBir \u015fikayetimiz yok, hatta m\u00fcte\u015fekkir oldu\u011fumuzu l\u00fctfen tanr\u0131ya iletin. Siz de yiyip i\u00e7ti\u011finizin paras\u0131n\u0131 \u00f6deyin ve g\u00fcle g\u00fcle gidin.\u201d&nbsp; Osmanl\u0131n\u0131n hemen \u00f6ncesinde, 1291 y\u0131l\u0131nda devletle\u015fmeyi ba\u015flatan ve zaman kaybetmeden i\u00e7 pazar olu\u015fturmaya giri\u015fen bir \u0130svi\u00e7reli i\u00e7in \u201chesap\u201d istemek vakai adliyedendir. Kapal\u0131 ekonomisiyle karn\u0131n\u0131 doyuramayan Alpli, d\u00fcze inip \u015fehir ve kasabal\u0131yla al\u0131\u015f veri\u015fe oturmak zorunda kald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, ne yapt\u0131ysa o hesap kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda yapt\u0131 zaten. Hal b\u00f6yle olunca ev sahipli\u011fi de \u201cpazar\u201d kavram\u0131 \u00fczerinden geli\u015fti. Dolay\u0131s\u0131yla \u0130svi\u00e7reli&#8217;nin k\u00f6yl\u00fc oldu\u011fu olsa olsa&nbsp; co\u011frafi bir tan\u0131md\u0131r; toplumun, sosyal siyasal ve ekonomik yap\u0131s\u0131n\u0131n k\u00f6yl\u00fcl\u00fckle hi\u00e7bir ilgisi yoktur. Bunun (yalan s\u00f6yleyemeyen) dilde onay\u0131 da var: \u201cZ\u00fcrihli birini \u00e7ok k\u0131zd\u0131racak bir \u015fey yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, kendi leh\u00e7esiyle \u201cdu muesch zahle\u201d der, Almancas\u0131, \u201cdu musst bezahlen;\u201d T\u00fcrk\u00e7esi, \u201cbunu \u00f6deyeceksin\u201d manas\u0131ndad\u0131r ve \u201cd\u00f6verim la seni\u201d ile hi\u00e7bir ilgisi yoktur; do\u011frudan ve kavramsal olarak parasal bir \u00f6demeyi kasteder. Kapal\u0131 ekonomisiyle karn\u0131n\u0131 doyuramayan Alpli, d\u00fcze inip \u015fehir ve kasabal\u0131yla al\u0131\u015f veri\u015fe oturmak zorunda kald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, ne yapt\u0131ysa o hesap kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda yapt\u0131 zaten. \u0130\u015fyerim, Z\u00fcrih\u2019in tan\u0131nm\u0131\u015f meydanlar\u0131ndan Helvatia Platz\u2019\u0131n k\u00f6\u015fesinde bulunuyor. Helvetia Platz, n\u00fcmayi\u015flerin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ya da bitti\u011fi yer olarak biz \u201cyabanc\u0131lar\u201d\u0131n epey a\u015fina oldu\u011fu bir alan. Alan\u0131n g\u00fcneye bakan taraf\u0131ndan Stauffacher caddesi ge\u00e7er, Stauffacher, \u0130svi\u00e7re\u2019nin kurucu babalar\u0131ndan biridir. Meydan ufak ama havadard\u0131r&#8230; \u0130\u015fte bu meydanda politik g\u00f6sterilerden ba\u015fka bir de haftan\u0131n iki g\u00fcn\u00fc, Sal\u0131-Cuma, semt pazar\u0131 kurulur.&nbsp; Kurulan semt pazar\u0131, k\u00fc\u00e7\u00fck, sessiz ve d\u00fczenlidir. Sessizlik o raddededir ki, e\u011fer alan\u0131 \u00e7evreleyen binalardan birine Langstarsse taraf\u0131ndan girmi\u015f ve alan\u0131 g\u00f6rmemi\u015fseniz o g\u00fcn orada bir pazar\u0131n kurulu oldu\u011funu kesinlikle bilemezsiniz. Pazarc\u0131lar sabah erkenden kendilerine ayr\u0131lm\u0131\u015f ve \u00e7izgilerle belirlenmi\u015f alanlara tezgahlar\u0131n\u0131 kurar, saat 12\u2019de tezgahlar\u0131n\u0131, arkada tek bir \u00e7\u00f6p b\u0131rakmadan toplarlar, \u00f6\u011fleden sonra alana yolunuz d\u00fc\u015ferse orada sabah bir pazar\u0131n kurulmu\u015f oldu\u011funu anlayamazs\u0131n\u0131z. Pazar tezgahlar\u0131 t\u0131ka basa de\u011fil, bir s\u00fcper market titizli\u011findedir. Tezgahlarda mevsimine g\u00f6re sebze-meyve ve her daim hayvansal \u00fcr\u00fcnleri bulman\u0131z m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bir de \u00e7i\u00e7ek\u00e7iler vard\u0131r. Her t\u00fcrl\u00fc g\u00fcl\u00fcn, \u00e7i\u00e7e\u011fin, otun ve hatta k\u0131\u015f\u0131n \u00e7am yapraklar\u0131n\u0131n kozalaklarla buket edildi\u011fi tezgahlar\u0131n ba\u015f\u0131nda, Z\u00fcrich diyalekti\u011fi konu\u015fan \u00e7evre k\u00f6yl\u00fcler, tela\u015fs\u0131z ve sakindirler. Herkesin bir m\u00fc\u015fterisi vard\u0131r ve bu m\u00fc\u015fteri pazar\u0131n a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Sal\u0131 ve Cuma g\u00fcnleri muhakkak al\u0131\u015fveri\u015fe gelir. Yine alan\u0131n bir bina \u00f6tesinde Coop, be\u015fy\u00fcz metre ilerisinde de Migros vard\u0131r ve bu pazar\u0131 hi\u00e7 ilgilendirmez. Fiyatlara gelince, semt pazar\u0131 mant\u0131\u011f\u0131m\u0131za ters, pahal\u0131d\u0131r. Kendi ad\u0131ma, tarihsel bir devaml\u0131l\u0131k arz eden bu t\u00fcr aktivitelerden \u00e7ok b\u00fcy\u00fck haz duyuyorum. Kendi ad\u0131ma, tarihsel bir devaml\u0131l\u0131k arz eden bu t\u00fcr aktivitelerden \u00e7ok b\u00fcy\u00fck haz duyuyorum. Sadece haz da de\u011fil, bu t\u00fcr devaml\u0131l\u0131klar\u0131n toplumlar\u0131n haf\u0131zas\u0131n\u0131 diri tuttu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Kimsenin kimseye \u201cbizim zaman\u0131m\u0131zda\u201dyla ba\u015flayan ve sanki ba\u015fka bir co\u011frafyada ge\u00e7mi\u015f gibi yedi yabanc\u0131 bir hikaye anlatma zaruriyetinin olmamas\u0131 rahatlat\u0131c\u0131 bir \u015fey olsa gerek \u00e7\u00fcnk\u00fc toplumlar\u0131n ku\u015faklar aras\u0131 tecr\u00fcbeyi sadece kelimelerle anlatamayacaklar\u0131na inan\u0131yorum. Zaten b\u00fcy\u00fck foto\u011frafa bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, Credit Suisse\u2019in, UBS ve Nestle\u2019nin do\u011fdu\u011fu\/oldu\u011fu bir \u00fclkede bu pazar\u0131n bir ekonomik gereklili\u011fi de olmasa gerek. Ama toplumlar, t\u0131pk\u0131 insanlar gibi, sadece \u201cmaddi\u201dyattan m\u00fcte\u015fekkil de\u011fildirler. Kimsenin kimseye \u201cbizim zaman\u0131m\u0131zda\u201dyla ba\u015flayan ve sanki ba\u015fka bir co\u011frafyada ge\u00e7mi\u015f gibi yedi yabanc\u0131 bir hikaye anlatma zaruriyetinin olmamas\u0131 rahatlat\u0131c\u0131 bir \u015fey olsa gerek \u00e7\u00fcnk\u00fc toplumlar\u0131n ku\u015faklar aras\u0131 tecr\u00fcbeyi sadece kelimelerle anlatamayacaklar\u0131na inan\u0131yorum. Semt pazar\u0131yla bir taraftan ve hi\u00e7bir komplekse kap\u0131lmadan \u201ck\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc\u201d devam ettiren \u0130svi\u00e7re, di\u011fer yandan Kapitalist varolu\u015fun i\u00e7inde, var olamam\u0131\u015f ruhuna bir k\u0131r kap\u0131s\u0131 a\u00e7ma tela\u015f\u0131ndad\u0131r. Bu tela\u015f\u0131nda ne kadar cevval ve bu aray\u0131\u015f derde deva m\u0131d\u0131r ba\u015fka bir yaz\u0131da de\u011finece\u011fim. \u015eimdilik pazar\u0131n sessizli\u011finde \u015fehrin kimsesizli\u011fini unutmak istiyorum. Bir ad\u0131m \u00f6tesi \u201cHooters\u201d olan bu pazar\u0131n b\u00fct\u00fcn c\u0131l\u0131zl\u0131\u011f\u0131na ra\u011fmen \u015fehre taze hava \u00fcfledi\u011fine inan\u0131yorum. O \u015fehirler ki sokaklar\u0131nda y\u00fcr\u00fcyenlerin g\u00f6\u011fe bakmay\u0131 unuttu\u011fu insanlarla dolular. Pazar\u0131n i\u00e7inden ge\u00e7ip mesaiye gidiyorum. Hava g\u00fcne\u015fli ve serin, nefis bir Z\u00fcrich sabah\u0131. Tezgahlar\u0131n arkas\u0131ndaki insanlara bak\u0131yorum. Tanr\u0131dan bile hesap alabilmi\u015f, ki o hesaba g\u00f6n\u00fcll\u00fc oturmaz, Helvetlerin torunlar\u0131, atalar\u0131n\u0131n Suriye ve M\u0131s\u0131r pazarlar\u0131nda dokuma hammaddesi y\u00fcklendikleri zamanlar\u0131, belki de onlar\u0131n emperyalli\u011fine bir g\u00f6nderme olarak, ya\u015fatmaya devam ediyorlar. Bu \u201ck\u0131ymetli\u201d bir miras olsa gerek. \u0130svi\u00e7re sokaklar\u0131na bak\u0131p, d\u00fcnyan\u0131n bu curcunal\u0131 halinde nas\u0131l durgun bir su gibi dingin kal\u0131nabildi\u011fine \u015fa\u015f\u0131l\u0131yor ya unutuluyor, f\u0131rt\u0131na en \u00e7ok yer alt\u0131 \u0131rmaklar\u0131n\u0131 besler&#8230; Hasan Sever Z\u00fcrih, 29 Haziran 2010\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/hasansever.org\/?p=4477\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"HASAN SEVER\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-07-22T14:43:51+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/hasansever.org\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/IMG_5633-scaled-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1929\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"hasever\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"hasever\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"5 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/hasansever.org\\\/?p=4477#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/hasansever.org\\\/?p=4477\"},\"author\":{\"name\":\"hasever\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/hasansever.org\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/02da0d92d953f3fc8d567d9a52be1efa\"},\"headline\":\"Semt Pazar\u0131 &#8211; Limmat \u015eehri Manzaralar\u0131- 2\",\"datePublished\":\"2020-07-22T14:43:51+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/hasansever.org\\\/?p=4477\"},\"wordCount\":1065,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/hasansever.org\\\/?p=4477#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/hasansever.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/07\\\/IMG_5633-scaled-1.jpg\",\"keywords\":[\"hasan sever\",\"helvetia platz\",\"Limmat \u015eehri Manzaralar\u0131\",\"semt pazar\u0131\",\"z\u00fcrih\"],\"articleSection\":[\"Edebiyat\",\"Yaz\u0131lar\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/hasansever.org\\\/?p=4477#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/hasansever.org\\\/?p=4477\",\"url\":\"https:\\\/\\\/hasansever.org\\\/?p=4477\",\"name\":\"Semt Pazar\u0131 - Limmat \u015eehri Manzaralar\u0131- 2 - HASAN SEVER\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/hasansever.org\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/hasansever.org\\\/?p=4477#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/hasansever.org\\\/?p=4477#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/hasansever.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/07\\\/IMG_5633-scaled-1.jpg\",\"datePublished\":\"2020-07-22T14:43:51+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/hasansever.org\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/02da0d92d953f3fc8d567d9a52be1efa\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/hasansever.org\\\/?p=4477#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/hasansever.org\\\/?p=4477\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/hasansever.org\\\/?p=4477#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/hasansever.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/07\\\/IMG_5633-scaled-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/hasansever.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/07\\\/IMG_5633-scaled-1.jpg\",\"width\":2560,\"height\":1929},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/hasansever.org\\\/?p=4477#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\\\/\\\/hasansever.org\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Semt Pazar\u0131 &#8211; Limmat \u015eehri Manzaralar\u0131- 2\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/hasansever.org\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/hasansever.org\\\/\",\"name\":\"HASAN SEVER\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/hasansever.org\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/hasansever.org\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/02da0d92d953f3fc8d567d9a52be1efa\",\"name\":\"hasever\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/354148850b2c5d0d2e475b001ba1d3372ce07bb6c9f94963ae3e13c9d7edca6e?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/354148850b2c5d0d2e475b001ba1d3372ce07bb6c9f94963ae3e13c9d7edca6e?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/354148850b2c5d0d2e475b001ba1d3372ce07bb6c9f94963ae3e13c9d7edca6e?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"hasever\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/hasansever.org\\\/?author=2\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Semt Pazar\u0131 - Limmat \u015eehri Manzaralar\u0131- 2 - HASAN SEVER","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/hasansever.org\/?p=4477","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Semt Pazar\u0131 - Limmat \u015eehri Manzaralar\u0131- 2 - HASAN SEVER","og_description":"F\u0131kraya g\u00f6re, tanr\u0131, d\u00fcnyadan sorumlu elemanlar\u0131n\u0131 huzura al\u0131r ve onlara, \u201cGidin, Alplere yerle\u015ftirdi\u011fim k\u00f6yl\u00fclerime bir bak\u0131n, onlar\u0131 o da\u011flara yerle\u015ftirmekle sanki bir haks\u0131zl\u0131k etmi\u015fim hissiyat\u0131nday\u0131m. Sorun, varsa bir sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zelim\u201d der. Alpler&#8217;e, tahminen \u015fimdiki Appenzell civar\u0131nda bir yere gelen g\u00f6revliler, b\u00fcy\u00fck bir mutluluk ve s\u0131cak bir misafirperverlikle kar\u015f\u0131lan\u0131rlar. Yenilir i\u00e7ilir, kalkmaya yak\u0131n; bize benziyorlarm\u0131\u015f demek ki, mevzuyu a\u00e7arlar. S\u00f6z\u00fc en ya\u015fl\u0131 \u0130svi\u00e7reli al\u0131r ve der ki \u201cBir \u015fikayetimiz yok, hatta m\u00fcte\u015fekkir oldu\u011fumuzu l\u00fctfen tanr\u0131ya iletin. Siz de yiyip i\u00e7ti\u011finizin paras\u0131n\u0131 \u00f6deyin ve g\u00fcle g\u00fcle gidin.\u201d&nbsp; Osmanl\u0131n\u0131n hemen \u00f6ncesinde, 1291 y\u0131l\u0131nda devletle\u015fmeyi ba\u015flatan ve zaman kaybetmeden i\u00e7 pazar olu\u015fturmaya giri\u015fen bir \u0130svi\u00e7reli i\u00e7in \u201chesap\u201d istemek vakai adliyedendir. Kapal\u0131 ekonomisiyle karn\u0131n\u0131 doyuramayan Alpli, d\u00fcze inip \u015fehir ve kasabal\u0131yla al\u0131\u015f veri\u015fe oturmak zorunda kald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, ne yapt\u0131ysa o hesap kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda yapt\u0131 zaten. Hal b\u00f6yle olunca ev sahipli\u011fi de \u201cpazar\u201d kavram\u0131 \u00fczerinden geli\u015fti. Dolay\u0131s\u0131yla \u0130svi\u00e7reli&#8217;nin k\u00f6yl\u00fc oldu\u011fu olsa olsa&nbsp; co\u011frafi bir tan\u0131md\u0131r; toplumun, sosyal siyasal ve ekonomik yap\u0131s\u0131n\u0131n k\u00f6yl\u00fcl\u00fckle hi\u00e7bir ilgisi yoktur. Bunun (yalan s\u00f6yleyemeyen) dilde onay\u0131 da var: \u201cZ\u00fcrihli birini \u00e7ok k\u0131zd\u0131racak bir \u015fey yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, kendi leh\u00e7esiyle \u201cdu muesch zahle\u201d der, Almancas\u0131, \u201cdu musst bezahlen;\u201d T\u00fcrk\u00e7esi, \u201cbunu \u00f6deyeceksin\u201d manas\u0131ndad\u0131r ve \u201cd\u00f6verim la seni\u201d ile hi\u00e7bir ilgisi yoktur; do\u011frudan ve kavramsal olarak parasal bir \u00f6demeyi kasteder. Kapal\u0131 ekonomisiyle karn\u0131n\u0131 doyuramayan Alpli, d\u00fcze inip \u015fehir ve kasabal\u0131yla al\u0131\u015f veri\u015fe oturmak zorunda kald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, ne yapt\u0131ysa o hesap kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda yapt\u0131 zaten. \u0130\u015fyerim, Z\u00fcrih\u2019in tan\u0131nm\u0131\u015f meydanlar\u0131ndan Helvatia Platz\u2019\u0131n k\u00f6\u015fesinde bulunuyor. Helvetia Platz, n\u00fcmayi\u015flerin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ya da bitti\u011fi yer olarak biz \u201cyabanc\u0131lar\u201d\u0131n epey a\u015fina oldu\u011fu bir alan. Alan\u0131n g\u00fcneye bakan taraf\u0131ndan Stauffacher caddesi ge\u00e7er, Stauffacher, \u0130svi\u00e7re\u2019nin kurucu babalar\u0131ndan biridir. Meydan ufak ama havadard\u0131r&#8230; \u0130\u015fte bu meydanda politik g\u00f6sterilerden ba\u015fka bir de haftan\u0131n iki g\u00fcn\u00fc, Sal\u0131-Cuma, semt pazar\u0131 kurulur.&nbsp; Kurulan semt pazar\u0131, k\u00fc\u00e7\u00fck, sessiz ve d\u00fczenlidir. Sessizlik o raddededir ki, e\u011fer alan\u0131 \u00e7evreleyen binalardan birine Langstarsse taraf\u0131ndan girmi\u015f ve alan\u0131 g\u00f6rmemi\u015fseniz o g\u00fcn orada bir pazar\u0131n kurulu oldu\u011funu kesinlikle bilemezsiniz. Pazarc\u0131lar sabah erkenden kendilerine ayr\u0131lm\u0131\u015f ve \u00e7izgilerle belirlenmi\u015f alanlara tezgahlar\u0131n\u0131 kurar, saat 12\u2019de tezgahlar\u0131n\u0131, arkada tek bir \u00e7\u00f6p b\u0131rakmadan toplarlar, \u00f6\u011fleden sonra alana yolunuz d\u00fc\u015ferse orada sabah bir pazar\u0131n kurulmu\u015f oldu\u011funu anlayamazs\u0131n\u0131z. Pazar tezgahlar\u0131 t\u0131ka basa de\u011fil, bir s\u00fcper market titizli\u011findedir. Tezgahlarda mevsimine g\u00f6re sebze-meyve ve her daim hayvansal \u00fcr\u00fcnleri bulman\u0131z m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bir de \u00e7i\u00e7ek\u00e7iler vard\u0131r. Her t\u00fcrl\u00fc g\u00fcl\u00fcn, \u00e7i\u00e7e\u011fin, otun ve hatta k\u0131\u015f\u0131n \u00e7am yapraklar\u0131n\u0131n kozalaklarla buket edildi\u011fi tezgahlar\u0131n ba\u015f\u0131nda, Z\u00fcrich diyalekti\u011fi konu\u015fan \u00e7evre k\u00f6yl\u00fcler, tela\u015fs\u0131z ve sakindirler. Herkesin bir m\u00fc\u015fterisi vard\u0131r ve bu m\u00fc\u015fteri pazar\u0131n a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Sal\u0131 ve Cuma g\u00fcnleri muhakkak al\u0131\u015fveri\u015fe gelir. Yine alan\u0131n bir bina \u00f6tesinde Coop, be\u015fy\u00fcz metre ilerisinde de Migros vard\u0131r ve bu pazar\u0131 hi\u00e7 ilgilendirmez. Fiyatlara gelince, semt pazar\u0131 mant\u0131\u011f\u0131m\u0131za ters, pahal\u0131d\u0131r. Kendi ad\u0131ma, tarihsel bir devaml\u0131l\u0131k arz eden bu t\u00fcr aktivitelerden \u00e7ok b\u00fcy\u00fck haz duyuyorum. Kendi ad\u0131ma, tarihsel bir devaml\u0131l\u0131k arz eden bu t\u00fcr aktivitelerden \u00e7ok b\u00fcy\u00fck haz duyuyorum. Sadece haz da de\u011fil, bu t\u00fcr devaml\u0131l\u0131klar\u0131n toplumlar\u0131n haf\u0131zas\u0131n\u0131 diri tuttu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Kimsenin kimseye \u201cbizim zaman\u0131m\u0131zda\u201dyla ba\u015flayan ve sanki ba\u015fka bir co\u011frafyada ge\u00e7mi\u015f gibi yedi yabanc\u0131 bir hikaye anlatma zaruriyetinin olmamas\u0131 rahatlat\u0131c\u0131 bir \u015fey olsa gerek \u00e7\u00fcnk\u00fc toplumlar\u0131n ku\u015faklar aras\u0131 tecr\u00fcbeyi sadece kelimelerle anlatamayacaklar\u0131na inan\u0131yorum. Zaten b\u00fcy\u00fck foto\u011frafa bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, Credit Suisse\u2019in, UBS ve Nestle\u2019nin do\u011fdu\u011fu\/oldu\u011fu bir \u00fclkede bu pazar\u0131n bir ekonomik gereklili\u011fi de olmasa gerek. Ama toplumlar, t\u0131pk\u0131 insanlar gibi, sadece \u201cmaddi\u201dyattan m\u00fcte\u015fekkil de\u011fildirler. Kimsenin kimseye \u201cbizim zaman\u0131m\u0131zda\u201dyla ba\u015flayan ve sanki ba\u015fka bir co\u011frafyada ge\u00e7mi\u015f gibi yedi yabanc\u0131 bir hikaye anlatma zaruriyetinin olmamas\u0131 rahatlat\u0131c\u0131 bir \u015fey olsa gerek \u00e7\u00fcnk\u00fc toplumlar\u0131n ku\u015faklar aras\u0131 tecr\u00fcbeyi sadece kelimelerle anlatamayacaklar\u0131na inan\u0131yorum. Semt pazar\u0131yla bir taraftan ve hi\u00e7bir komplekse kap\u0131lmadan \u201ck\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc\u201d devam ettiren \u0130svi\u00e7re, di\u011fer yandan Kapitalist varolu\u015fun i\u00e7inde, var olamam\u0131\u015f ruhuna bir k\u0131r kap\u0131s\u0131 a\u00e7ma tela\u015f\u0131ndad\u0131r. Bu tela\u015f\u0131nda ne kadar cevval ve bu aray\u0131\u015f derde deva m\u0131d\u0131r ba\u015fka bir yaz\u0131da de\u011finece\u011fim. \u015eimdilik pazar\u0131n sessizli\u011finde \u015fehrin kimsesizli\u011fini unutmak istiyorum. Bir ad\u0131m \u00f6tesi \u201cHooters\u201d olan bu pazar\u0131n b\u00fct\u00fcn c\u0131l\u0131zl\u0131\u011f\u0131na ra\u011fmen \u015fehre taze hava \u00fcfledi\u011fine inan\u0131yorum. O \u015fehirler ki sokaklar\u0131nda y\u00fcr\u00fcyenlerin g\u00f6\u011fe bakmay\u0131 unuttu\u011fu insanlarla dolular. Pazar\u0131n i\u00e7inden ge\u00e7ip mesaiye gidiyorum. Hava g\u00fcne\u015fli ve serin, nefis bir Z\u00fcrich sabah\u0131. Tezgahlar\u0131n arkas\u0131ndaki insanlara bak\u0131yorum. Tanr\u0131dan bile hesap alabilmi\u015f, ki o hesaba g\u00f6n\u00fcll\u00fc oturmaz, Helvetlerin torunlar\u0131, atalar\u0131n\u0131n Suriye ve M\u0131s\u0131r pazarlar\u0131nda dokuma hammaddesi y\u00fcklendikleri zamanlar\u0131, belki de onlar\u0131n emperyalli\u011fine bir g\u00f6nderme olarak, ya\u015fatmaya devam ediyorlar. Bu \u201ck\u0131ymetli\u201d bir miras olsa gerek. \u0130svi\u00e7re sokaklar\u0131na bak\u0131p, d\u00fcnyan\u0131n bu curcunal\u0131 halinde nas\u0131l durgun bir su gibi dingin kal\u0131nabildi\u011fine \u015fa\u015f\u0131l\u0131yor ya unutuluyor, f\u0131rt\u0131na en \u00e7ok yer alt\u0131 \u0131rmaklar\u0131n\u0131 besler&#8230; Hasan Sever Z\u00fcrih, 29 Haziran 2010","og_url":"https:\/\/hasansever.org\/?p=4477","og_site_name":"HASAN SEVER","article_published_time":"2020-07-22T14:43:51+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1929,"url":"https:\/\/hasansever.org\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/IMG_5633-scaled-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"hasever","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"hasever","Tahmini okuma s\u00fcresi":"5 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/hasansever.org\/?p=4477#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/hasansever.org\/?p=4477"},"author":{"name":"hasever","@id":"https:\/\/hasansever.org\/#\/schema\/person\/02da0d92d953f3fc8d567d9a52be1efa"},"headline":"Semt Pazar\u0131 &#8211; Limmat \u015eehri Manzaralar\u0131- 2","datePublished":"2020-07-22T14:43:51+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/hasansever.org\/?p=4477"},"wordCount":1065,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/hasansever.org\/?p=4477#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/hasansever.org\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/IMG_5633-scaled-1.jpg","keywords":["hasan sever","helvetia platz","Limmat \u015eehri Manzaralar\u0131","semt pazar\u0131","z\u00fcrih"],"articleSection":["Edebiyat","Yaz\u0131lar"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/hasansever.org\/?p=4477#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/hasansever.org\/?p=4477","url":"https:\/\/hasansever.org\/?p=4477","name":"Semt Pazar\u0131 - Limmat \u015eehri Manzaralar\u0131- 2 - HASAN SEVER","isPartOf":{"@id":"https:\/\/hasansever.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/hasansever.org\/?p=4477#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/hasansever.org\/?p=4477#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/hasansever.org\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/IMG_5633-scaled-1.jpg","datePublished":"2020-07-22T14:43:51+00:00","author":{"@id":"https:\/\/hasansever.org\/#\/schema\/person\/02da0d92d953f3fc8d567d9a52be1efa"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/hasansever.org\/?p=4477#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/hasansever.org\/?p=4477"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/hasansever.org\/?p=4477#primaryimage","url":"https:\/\/hasansever.org\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/IMG_5633-scaled-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/hasansever.org\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/IMG_5633-scaled-1.jpg","width":2560,"height":1929},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/hasansever.org\/?p=4477#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/hasansever.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Semt Pazar\u0131 &#8211; Limmat \u015eehri Manzaralar\u0131- 2"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/hasansever.org\/#website","url":"https:\/\/hasansever.org\/","name":"HASAN SEVER","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/hasansever.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/hasansever.org\/#\/schema\/person\/02da0d92d953f3fc8d567d9a52be1efa","name":"hasever","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/354148850b2c5d0d2e475b001ba1d3372ce07bb6c9f94963ae3e13c9d7edca6e?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/354148850b2c5d0d2e475b001ba1d3372ce07bb6c9f94963ae3e13c9d7edca6e?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/354148850b2c5d0d2e475b001ba1d3372ce07bb6c9f94963ae3e13c9d7edca6e?s=96&d=mm&r=g","caption":"hasever"},"url":"https:\/\/hasansever.org\/?author=2"}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/hasansever.org\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/IMG_5633-scaled-1.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hasansever.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4477","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hasansever.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hasansever.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hasansever.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hasansever.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4477"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/hasansever.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4477\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hasansever.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1186"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hasansever.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4477"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hasansever.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4477"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hasansever.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4477"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}