{"id":2921,"date":"2022-01-07T07:00:04","date_gmt":"2022-01-07T06:00:04","guid":{"rendered":"https:\/\/hasansever.org\/?p=2921"},"modified":"2022-01-07T07:34:17","modified_gmt":"2022-01-07T06:34:17","slug":"hepsini-oldurun","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hasansever.org\/tr_TR\/2022\/01\/07\/hepsini-oldurun\/","title":{"rendered":"\u201cHepsini \u00d6ld\u00fcr\u00fcn!\u201d"},"content":{"rendered":"

1960\u2019l\u0131 y\u0131llar\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131ndan \u201870\u2019li y\u0131llar\u0131n ortas\u0131na kadar s\u00fcrm\u00fc\u015f bir furyadan arta kalan iki kelime: \u201cHepsini \u00d6ld\u00fcr\u00fcn!\u201d Sinema y\u00f6netmeni, seyircisine kar\u015f\u0131 o denli b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcvensizlik i\u00e7indedir ki, ona \u201cdo\u011fru\u201dyu g\u00f6stermek i\u00e7in neredeyse sinema perdesinden f\u0131rlay\u0131p, salonun ortas\u0131nda bas bas ba\u011f\u0131r\u0131r: \u201cUlan say\u0131n seyirci bak bu k\u00f6t\u00fc, hem de \u00e7ok \u00e7ok k\u00f6t\u00fc, anl\u0131yorsun de\u011fil mi?\u201d.<\/span><\/p>\n

<\/p>\n

Yine de seyircinin mesaj\u0131 al\u0131p almad\u0131\u011f\u0131 mu\u011flakta kal\u0131r. Neylersin, bu da \u201csanat\u00e7\u0131n\u0131n\u201d evvel ahir kederi olsa gerek. Hayat devam eder ve bir ku\u015fak, memleketin en kar\u0131\u015f\u0131k oldu\u011fu d\u00f6nemlerde, arka sokak sinemalarda oynayan Malko\u00e7o\u011flu, Battal Gazi ve Kara Murat efsaneleriyle b\u00fcy\u00fcr.\u00a0<\/span><\/p>\n

Efsaneye Dair,<\/b><\/p>\n

Efsane beynin r\u00f6lantiye al\u0131nmas\u0131 olsa gerek. Fakat, insan\u0131 harekette tutan tek ba\u015f\u0131na r\u00f6lanti olursa, bu m\u00fcthi\u015f y\u0131prat\u0131c\u0131 olur. Efsanelerle b\u00fcy\u00fcyen o ku\u015fak, \u015fimdilerde memleketin \u00f6nemli mevkilerinde vazife g\u00f6r\u00fcyorlar. Memleketin trajedisini biraz da buralarda aramak gerek. Motor!<\/span><\/p>\n

Hepsini \u00d6ld\u00fcrmek Salakl\u0131kt\u0131r!<\/b><\/p>\n

Kam\u00e7\u0131l\u0131 ve pelerinli \u201c\u00e7ok \u00e7ok k\u00f6t\u00fc\u201d adam ba\u011f\u0131r\u0131r: \u201cB\u00fct\u00fcn T\u00fcrkleri, \u00e7oluk \u00e7ocuk; ya\u015fl\u0131 kad\u0131n hepsini \u00f6ld\u00fcr\u00fcn; kimseyi sa\u011f komay\u0131n.\u201d K\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc daha a\u00e7\u0131k nas\u0131l ifade edebilir ki! O, \u201c\u00e7ok \u00e7ok k\u00f6t\u00fc” Bizans komutan\u0131d\u0131r; imparatorluk askeridir yani. B\u00fct\u00fcn k\u00f6yl\u00fcy\u00fc \u00f6ld\u00fcr\u00fcrse neyi i\u015fgal edece\u011fi ise kocaman bir mu\u011flakl\u0131kt\u0131r. \u00d6yle ya, d\u00fc\u015f\u00fcnsenize, karargah\u0131na rapor ileten bir komutan \u015funlar\u0131 yaz\u0131yor: <\/span><\/p>\n

\u201c… Filanca, falanca yerleri ald\u0131k. Oralarda ya\u015fayan b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131 k\u0131l\u0131\u00e7tan ge\u00e7irdik ve art\u0131k oralar bizim …\u201d <\/span><\/p>\n

Ee, gelir? Hara\u00e7? Vergi? Angarya? Bunlar nerden gelecek? B\u00fct\u00fcn insanlar \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcne g\u00f6re i\u015fgal edilenler a\u011fa\u00e7lar, toprak ve bo\u015f damlar m\u0131d\u0131r? O komutan an\u0131nda kellesinden olur. Bu bir.<\/span><\/p>\n

Do\u011fada \u201ck\u00f6t\u00fcl\u00fck\u201d ve \u201ciyilik\u201d hem \u00e7ok tart\u0131\u015fmal\u0131 hem de saf olarak bulunmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan \u015feylerdir. Yani do\u011fada y\u00fczde y\u00fcz k\u00f6t\u00fc veya \u201csaf\u201d iyi diye bir \u015fey yoktur. K\u00f6t\u00fcl\u00fck, en fazla, bir avu\u00e7 tohumluk bu\u011fday\u0131n aras\u0131na kar\u0131\u015fm\u0131\u015f \u00fc\u00e7 d\u00f6rt \u00e7avdar tanesidir. Kim onlar\u0131 bir bak\u0131\u015fta di\u011ferlerinden ay\u0131rt edebilir ve yine kim \u00e7avdar\u0131n k\u00f6t\u00fc oldu\u011funu iddia edebilir ki. Sanat, elbette, bir abart\u0131 i\u00e7erir ama bu abart\u0131 onun do\u011fay\u0131 s\u00fczmesinden kaynakl\u0131d\u0131r; yani \u00f6ncesi kristalize etmektir. Yok e\u011fer var olan\u0131\u00a0 al\u0131p mercek alt\u0131nda b\u00fcy\u00fct\u00fcrseniz bu sanat olmaz. \u015eimdilerde de var. Bir \u00fclke Recep \u0130vedik izliyorsa bunda Malko\u00e7\u2019un \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir pay\u0131 vard\u0131r. Ama yine de Malko\u00e7, Recep\u2019in yan\u0131nda \u015fi\u015fede pop-milliyet\u00e7iliktir. Do\u011frudur, i\u011fren\u00e7li\u011fin sanat\u0131 olur ama \u201ci\u011fren\u00e7\u201din kendisi sanat de\u011fildir. Bu iki.<\/span><\/p>\n

Huzura Kabul<\/b><\/p>\n

T\u00fcrk ba\u015fbakan\u0131 ge\u00e7enlerde sinema y\u00f6netmen ve oyuncular\u0131n\u0131 huzuruna kabul etti ve onlara \u201cDemokratik A\u00e7\u0131l\u0131m\u201d\u0131 anlatt\u0131. Normalde, demokrasi denen \u015feyi sanat\u00e7\u0131lar\u0131n ba\u015fbakanlara anlatmas\u0131 gerekir ya neyse. Ben toplant\u0131n\u0131n \u015fekline tak\u0131lm\u0131\u015f durumday\u0131m. O \u015fekil ki i\u00e7inde koca bir tarihi bar\u0131nd\u0131rmakta. Belli ki ba\u015fbakanl\u0131\u011f\u0131n bir biat, pardon kabul salonu var ve \u00e7a\u011fr\u0131lanlar evvela oraya al\u0131n\u0131yor, orada bekletiliyor. Sonra ba\u015fbakan geliyor ve kuvvetle muhtemel herkes aya\u011fa kalk\u0131yor. T\u0131pk\u0131 ilk, orta ve liselerde oldu\u011fu gibi. Bu biat k\u00fclt\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Huzura kabul, bir eski zaman adetidir ve tebaan\u0131n oldu\u011fu yerde vard\u0131r. Vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n tebaa olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia edebilecek olan biri i\u00e7in bu kabul \u015fekli onur k\u0131r\u0131c\u0131d\u0131r. Sinemac\u0131lar, k\u0131r\u0131lan onurlar\u0131n\u0131n faillerini kendi i\u00e7lerinde aramal\u0131lar; ki \u00f6yle bir gayretleri varsa tabi. T\u00fcrk ba\u015fbakan\u0131n\u0131n bu davran\u0131\u015f\u0131nda Mustafa Kemal\u2019in sanat\u00e7\u0131ya dair etti\u011fi s\u00f6z\u00fcn de pay\u0131 var. \u201cEfendiler… Hepiniz milletvekili olabilirsiniz, bakan olabilirsiniz; hatta cumhurba\u015fkan\u0131 olabilirsiniz; fakat sanat\u00e7\u0131 olamazs\u0131n\u0131z” deyi\u015findeki \u201chatta\u201d beni hep huzursuz etmi\u015ftir. Abartt\u0131\u011f\u0131m\u0131 kabul ediyorum ve \u0131srar ediyorum. Sanat\u00e7\u0131s\u0131 y\u00fcceltilmi\u015f bir toplumda ba\u015fbakan, sanat\u00e7\u0131lar\u0131 \u201chuzura kabul\u201de cesaret edemez. Bu da \u00fc\u00e7.<\/span><\/p>\n

Atat\u00fcrk Filmleri<\/b><\/p>\n

Kemalistlere samimi tavsiyemdir: Atat\u00fcrk filmi \u00e7ekmek zaman ve emek israf\u0131d\u0131r. Hem bu o kadar m\u00fchim de de\u011fildir zaten. \u0130yi \u00e7ekilmi\u015f bir Atat\u00fcrk filminin Mustafa Kemal\u2019i y\u00fcceltmeyece\u011fi gibi, k\u00f6t\u00fc \u00e7ekilmi\u015f bir sinema filmi de onu k\u00fc\u00e7\u00fcltmez. Toplumlar\u0131n kederine sinmi\u015f ki\u015filerin \u00f6zel \u015fahsiyetleri yoktur. Ve bu, bence onlar\u0131n talihsizli\u011fidir. Anadolu co\u011frafyas\u0131n\u0131n kederini etkilemi\u015f bir insan\u0131n filmi o co\u011frafyan\u0131n sinemas\u0131, edebiyat\u0131, m\u00fczi\u011fi, tiyatrosudur. Bunlar yoksa gerisi uydurmad\u0131r. Zorlamas\u0131nlar, sinemac\u0131n\u0131n ilk okul talebesi gibi (ki sa\u00e7mal\u0131\u011f\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 yerdir oras\u0131) aya\u011fa diktirildi\u011fi bir toplumda\u00a0 film \u00e7ekilemez. Resmi ideolojinin tepeden t\u0131rna\u011fa her yere sirayet etti\u011fi bir yerde sanat olmaz. Hatta bu \u015fartlar alt\u0131nda resmi ideolojinin de sanat\u0131 olmaz. Olmuyor da zaten. Livaneli, Can D\u00fcndar\u2019\u0131n \u201cMustafa\u201ds\u0131na yan\u0131t vermek zorunda hissedebiliyor kendisini. Can D\u00fcndar ki, memleketin en iyi i\u015fleyen g\u00fczellik salonudur. Bu da son.<\/span><\/p>\n

Hepsini \u00d6ld\u00fcrd\u00fcler<\/b><\/p>\n

B\u00fct\u00fcn g\u00fcnah\u0131 Malko\u00e7\u2019un omuzlar\u0131na y\u0131kmak istemiyorum. Hay\u0131r, bu y\u00fck\u00fc kald\u0131ramayaca\u011f\u0131ndan(!) de\u011fil, b\u00f6yle yaparsam ona haks\u0131zl\u0131k etmi\u015f olurum. Bu i\u015fin vebali Ye\u015fil\u00e7am denen sekt\u00f6r\u00fcn t\u00fcm\u00fcne ait. Memleketin en belal\u0131 zamanlar\u0131nda oturur sa\u00e7ma sapan filmlere motor dersen ve yine memleket oluk oluk kanarken yaraya merhem olmak varken, o kanda kay\u0131k y\u00fczd\u00fcr\u00fcrsen ve yetmez, sanat diye diye insanlar\u0131nla dalga ge\u00e7ersen o dalga g\u00fcn gelir kay\u0131\u011f\u0131n\u0131 tepe taklak eder. Ba\u015fbakanl\u0131kta masaya oturtulan \u201c23 Nisan Talebeleri,\u201d bir co\u011frafyan\u0131n kederine motor deme \u00e7ap\u0131ndan uzakt\u0131rlar. Belki bilmiyorlard\u0131, \u00f6\u011frensinler: Huzura \u00e7\u0131kan huzurundan olur. Stop!<\/span><\/p>\n

Hasan Sever<\/strong><\/p>\n

Z\u00fcrih, 24 Mart 2010<\/strong><\/p>\n

\n